Kürdistan’da ulusal birlik çağrısı, gerçeklikler ve halkın beklentisi
Bülent Kırat yazdı
Rojava’nın kuşatıldığı günlerde halk sokaklara dökülmüş, dört parça Kürdistan’da aynı slogan yankılanmıştı: “Yeke Yeke Yeke, Kurdistan Yek Welat e.”
Bu yalnızca bir slogan değildi. Bu, parçalanmış bir halkın tarihsel hafızasıydı. Bastırılmış bir ulusal bilincin, yıllardır ertelenen ortak iradesinin haykırışıydı. O gün meydanlarda yükselen ses; parti, örgüt, aşiret ya da ideolojik aidiyetlerin ötesinde, Kürt halkının ortak ruhunu temsil ediyordu.
Fakat ne yazık ki Kürt siyasetinin önemli bir bölümü bu tarihsel çağrıyı doğru okuyamadı. Halkın ulusal birlik talebini stratejik bir yönelim olarak değil, dönemsel bir duygu yoğunluğu olarak değerlendirdi. “Biz sizi anladık” görüntüsü verildi, ancak kısa süre sonra herkes yeniden kendi dar politik hesaplarına çekildi.
Tarih boyunca Kürtlerin ortak ulusal zemin oluşturmasının önündeki temel engeller değişmedi. Kimi zaman aşiret çıkarları, kimi zaman kişisel iktidar hesapları, kimi zaman da bölge devletleriyle geliştirilen ilişkiler; ulusal birliğin önüne set çekti. Kürt halkı çoğu zaman dış düşmanlardan önce, kendi iç parçalanmışlığının bedelini ödedi.
Bugün yeniden “Kürt Ulusal Kongresi” tartışmaları gündeme getiriliyor. KNK çevreleri yeni bir ulusal kongre perspektifinden söz ediyor. Ancak meseleye yalnızca söylem düzeyinde değil, bölgesel ve siyasal gerçeklikler üzerinden bakmak gerekir.
Çünkü bugün Kuzey Kürdistan siyasetinin en önemli belirleyici gücü olan PKK hareketi, Türkiye devletiyle yeni bir siyasal süreç yürütmektedir. “Barış”, “demokratik çözüm” ve “entegrasyon” eksenli tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde, devletin bağımsız ulusal zeminler oluşmasına nasıl yaklaşacağı da açıktır.
Tam da bu nedenle şu soruyu sormak gerekir:
Bir yandan entegrasyon siyaseti geliştirilirken, diğer yandan güçlü ve bağımsız bir Kürt Ulusal Kongresi’nin oluşmasına gerçekten izin verilir mi?
Bugün Suriye’de, Bakur’da ve diğer parçalarda ulusalcı refleksleri sınırlayan; ulusal statü fikrine mesafeli duran anlayışların, şimdi Güney Kürdistan’daki farklı güçlere “ulusal birlik” çağrısı yapması ciddi soru işaretleri yaratmaktadır. Çünkü ulusal birlik yalnızca diplomatik bir söylem değil; ortak strateji, ortak irade ve ortak ulusal hedef gerektirir.
Burada temel mesele şudur:
Kürt halkının ulusal talepleri gerçekten mi savunuluyor, yoksa ulusal birlik söylemi mevcut siyasal pazarlık süreçlerinde bir manevra alanı olarak mı kullanılıyor?
Özellikle son dönemde medyada öne çıkarılan birlik tartışmalarına bakıldığında, bunun aynı zamanda bir siyasal baskı ve denge unsuru olarak değerlendirildiği görülmektedir. “Bakın, Kürtler ulusal birlik istiyor; bu süreci ancak belirli aktörler kontrol altında tutabilir” mesajı üzerinden yeni bir politik alan oluşturulmaya çalışılmaktadır.
Oysa Kürt halkının tarihsel talebi nettir.
Eğer ortada bir Kürt meselesi varsa, bunun karşılığı kültürel jestler ya da sınırlı reformlar değil; siyasal statüdür. Statü talebi meşru, tarihsel ve ertelenemez bir taleptir.
Bugün sosyal medyada karşılık bulan söylemler de tam olarak bu yüzden yankı yaratmaktadır. Çünkü halk, ilk kez uzun süredir kendi bastırılmış duygularının açık biçimde ifade edildiğini görmektedir. İnsanlar artık belirsiz söylemler değil; net politik tutumlar duymak istemektedir.
Kürt halkı yüzyıldır inkâr politikalarıyla, parçalanmışlıkla ve statüsüzlükle mücadele ediyor. Bu nedenle ulusal birlik meselesi yalnızca romantik bir çağrı değil; stratejik ve tarihsel bir zorunluluktur.
Ve unutulmamalıdır:
Halkın vicdanında karşılığı olan hiçbir fikir uzun süre bastırılamaz.
Doğru söz, eninde sonunda kendi yolunu bulur.
