DEM Parti Van Milletvekili ve Kürdistan Komünist Partisi MYK üyesi Sinan Çiftyürek, Adıyaman, Diyarbakır, Malatya ve Şanlıurfa’da iki hafta süren saha ziyaretlerinin ardından mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarını TBMM’de düzenlediği basın toplantısıyla kamuoyuna duyurdu. Mevsimlik tarım işçilerinin 40-50 derece sıcakta güvencesiz ve 10-12 saat çalıştırıldığını belirten Çiftyürek, konuyu Meclis gündemine taşıyarak araştırma önergesi sundu ve Genel Kurul’da işçilerin sorunlarını dile getirdi.
Çiftyürek, saha çalışmasını “çat kapı” yöntemiyle gerçekleştirdiklerini belirterek, “Kent kent, tarla tarla ve tabir uygunsa çat kapı yaptık. Haber vermeden, randevu almadan, doğrudan işçilerin çalıştığı alanlara gittik. Sorunlarını dinledik ve kapsamlı bir dosya hazırladık.” dedi. Diyarbakır’ın Çınar ilçesi, Şanlıurfa’nın Hilvan ilçesine bağlı Kavalık Köyü, Malatya’nın Doğanşehir ilçesi ile Adıyaman’ın Çelikhan ilçesinde incelemelerde bulunan Çiftyürek, mevsimlik tarım işçilerinin ücretli emek içerisinde en ağır koşullarda çalışan kesimlerden biri olduğunu ifade etti.
Kadınlar ve çocuklar en ağır koşullarda çalışıyor
Çiftyürek, özellikle kadınlar ve çocukların maruz kaldığı ağır koşullara dikkat çekerek, işçilerin 40-50 dereceyi bulan sıcaklık altında çalıştığını söyledi. “Kadınlar soğuktan değil, sıcaktan korunmak için başlarını ve bedenlerini örtmek zorunda kalıyor. Bu durumu anlamak için onların yanında birkaç dakika geçirmek bile yeterlidir.” diyen Çiftyürek, çocukların ise eğitim yerine tarlalarda çalıştırıldığını belirtti.
Saha ziyaretlerinde görüştüğü işçilerin mevsimlik tarım işçiliğini tercih etmediklerini, buna zorlandıklarını aktaran Çiftyürek, işçilerin kendisine “İş yok, toprağımız yok, düzenli ve güvenceli bir işimiz de yok.” dediklerini ifade etti. Üniversite mezunu gençlerin dahi işsizlik nedeniyle aileleriyle birlikte tarlalarda çalışmak zorunda kaldığını belirten Çiftyürek, bazı ailelerin ise çocuklarının okul masraflarını karşılayabilmek için mevsimlik işçilik yaptığını söyledi.
Mevsimlik tarım işçilerinin sosyal güvencesi yok
Mevsimlik tarım işçilerinin sosyal güvenceden tamamen yoksun bırakıldığını vurgulayan Çiftyürek, “Sigorta yok, iş güvencesi yok, tazminat yok. Yüzlerce kilometre yol gidip ikinci gün işveren tarafından geri gönderilen işçiler var.” ifadelerini kullandı.
Ücretlerin de ciddi bir sorun alanı olduğunu belirten Çiftyürek, günlük ücretlerin bölgelere göre 800 ila 1.300 lira arasında değiştiğini, bu ücretlerden aracıların pay aldığını ve işçilerin ücret belirleme süreçlerine dahil edilmediğini söyledi. Çiftyürek, “Ücretler hem düşük hem de keyfi olarak belirleniyor. İşçilerin temsilcileri ücret belirleme mekanizmalarında yer almıyor.” dedi.
Çalışma saatleri uluslararası standartların gerisinde
Çalışma saatlerinin uluslararası standartların çok gerisinde olduğuna dikkat çeken Çiftyürek, işçilerin sabah saat 06.00’dan akşam 18.00-19.00’a kadar çalıştığını belirterek, “Dünyada haftalık çalışma gününün dört güne indirilmesi tartışılırken, mevsimlik tarım işçileri hâlâ günde 10-12 saat çalışıyor.” diye konuştu.
Barınma ve sağlık koşullarının da insan onuruna yakışmadığını ifade eden Çiftyürek, bazı çadırlarda 10 ila 15 kişinin birlikte kaldığını, birçok bölgede tuvalet, banyo ve temiz suya erişimin bulunmadığını söyledi. Tarım alanlarında yaşanabilecek acil durumlara karşı sağlık hizmetlerine erişimin son derece sınırlı olduğunu belirten Çiftyürek, yılan veya akrep sokması gibi durumlarda işçilerin saatlerce sağlık hizmetine ulaşamadığını kaydetti.
Meclis araştırması önergesi sunuldu
Çiftyürek, mevsimlik tarım işçilerinin yoğun olarak çalıştığı bölgelerde ambulans görevlendirilmesi gerektiğini belirterek, çocuk işçiliğinin etkin biçimde denetlenmesi ve önlenmesi çağrısında bulundu. Ayrıca mevsimlik tarım işçilerinin sendikalaşmasının ve örgütlenmesinin önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini ifade etti.
TBMM Başkanlığına sunduğu Meclis Araştırması önergesinde mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının sosyal, ekonomik ve sağlık boyutlarıyla incelenmesini talep eden Çiftyürek, mevcut düzenlemelerin yetersiz kaldığını belirtti. Önergede, 27 Nisan 2024 tarihinde yayımlanan 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne rağmen sahada kayda değer bir iyileşme yaşanmadığına dikkat çekildi.
Araştırma önergesinin gerekçesinde, mevsimlik tarım işçilerinin çalışma alanlarına ulaşım sırasında meydana gelen trafik kazaları, sosyal güvencesizlik, düşük ücretler, sağlıksız barınma koşulları ve temiz suya erişim sorunları ayrıntılı biçimde ele alınırken, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin 2025 yılı verilerine de atıfta bulunuldu.
“Mevsimlik tarım işçilerinin sorunları genelgelerle çözülemez”
Genel Kurul’da yaptığı konuşmasını “Mevsimlik tarım işçilerinin sorunları genelgelerle çözülemez” sözleriyle tamamlayan Çiftyürek, kapsamlı bir araştırma yürütülmesi ve elde edilecek bulgular doğrultusunda kalıcı düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çiftyürek, “Mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı çok boyutlu sorunların tüm yönleriyle araştırılması ve kalıcı çözümlerin hayata geçirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisinin sorumluluğudur.” dedi.
