Hazine Yardımı Nedir? Kimlere Verilir? | Eyüp Yalur
Devletin gölgesi bütün kurumların üzerine düşer. Yani bütün kurumların ipi devletin denetimindedir. Eğitimden sağlığa, iktisadî işletmelerden sosyal kurumlara, siyasete, iç düzenden dış savunmaya kadar. Devlet şekillendirir, denetler, yasaklar, yetki verir vs.
Bu siyasi rüşvet (hazineden bazı partilere verilen yardım) siyasi partilere devlet eliyle, devletin denetimi altında verilir. Devlet istediğine bu yardımı verir, istediğine vermez, istediğine istediği kadar verir; devletin bu kararları da bağlayıcı kabul edilir.
Bu adil olmayan yardım ilk kez 1965 yılında kanunlaşarak gerçekleşmiştir. 1965 yılından bu tarafa anayasalar, yasalar, kanunlar defalarca değiştirildiler. Ama kimsenin aklına bu kanunu değiştirmek gelmedi ya da işlerine geldiği için değiştirme gereği duymadılar.
Efendim! Siyasi partilere bütçeden verilen ekonomik yardımın amacı, siyasi partileri desteklemek ve demokratik sistemi ve siyasi rekabeti güçlendirmek, partilerin mali bağımsızlığını artırmakmış. Siyasi partilere ulufe gibi dağıtılan bu bütçe yardımı, sistemin demokratik olmadığının bir göstergesidir. Bu siyasi rüşvetle bu söyledikleriniz gerçekleşmez.
Eşitliği bozan hazine yardımı
Demokrasinin gereği olarak siyasi partilerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve seçimlere katılabilmeleri için sağlanan bir destektir, deniyor.
Madem öyle, seçimlere girme yeterliliği olan diğer partilere neden ödenmiyor?
Şayet gerçek amaç demokrasi olsaydı, siyasi partileri yaşatmak olsaydı, mali zorluklardan dolayı birçok siyasi parti kendilerini fesih etmezlerdi.
Gazeteci İsmail Saymaz’ın haberine göre “Gelecek Partisi” mali zorluklar ve imkânsızlıklardan dolayı kendisini feshedeceğini bildirdi, diyor.
Fırsat eşitliğini sağlamak için bu mali destek veriliyormuş.
Amaç fırsat eşitliği olmuş olsaydı, partilere eşit şekilde dağıtılırdı.
Oysaki demokrasinin temel özelliklerinden birisi “siyasi eşitliktir”, yani siyasi gücün mümkün olduğunca geniş ve eşit bir şekilde dağıtılmasıdır.
Maliye Bakanı: 2024 yerel seçimler nedeniyle hazineden 6 milyar 682 milyon TL yardım alan 5 siyasi parti, 2025’te 5 milyar 68 milyon TL yardım dağıtmış.
28 bin TL alan asgari ücretliye, 23 bin TL alan emekliye bulunamayan para nasıl siyasi partilere bulunuyor?
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki mevcut milletvekillerinin meslek dağılımı
İş insanı: 158 kişi
Avukat: 122 kişi
Akademisyen: 42 kişi
Eğitimci: 37 kişi
Ekonomist: 33 kişi
Tıp doktoru: 32 kişi
Bürokrat: 24 kişi
Mühendis: 22 kişi
Halktan kopuk, genel başkanların belirlediği bu kişiler, küçük partilerin adayları karşısında adil olmayan şartlarda yarışa girip kazanıyorlar.
Demokrasi çoğunlukla “Halk tarafından yönetim” ilkesi üzerinden temellendirilir. Halk tabakası, bu adayların iş insanı, akademisyen, bürokrat vb. olduğunu çoğunlukla bilmez. Sadece partisine ve lidere oy kullanır.
Cumhurbaşkanı maaşı: 354 bin
Milletvekili maaşı: 310 bin
Emekli vekil maaşı: 201 bin
Bunları seçen (asiller), emekli, asgari ücretli, işsizlerdir.
Fırsat eşitliği bunun neresinde?
Siyasi partilerin özel bağışlara bağımlılığını azaltmakmış.
Siyasi partiler illa ki devlete mi bağımlı olmalı? Devlete ekonomik anlamda bağımlı olan bir siyasi parti, devletin yanlışlarını nasıl dile getirecek?
Partilerin yasal gelir kaynakları; üye aidatları, bağışlar, milletvekili, belediye başkanları ve aday adaylarından alınan özel aidatlar, parti rozeti, flama, parti bayrağı, parti yayınlarından elde edilen paralar, yemek, eğlence, konser gibi etkinliklerden sağlanan kazançlardır.
Şeffaflığı ve hesap verebilirliği teşvik etmekmiş.
Bugünkü mevcut iktidar, halkın bütçesinden aslan payını almasına rağmen ne şeffaflaşabiliyor ne de kimseye hesap verme gereği duyuyor.
2026’da hazineden partilere verilen miktar
AKP: 2.5 milyar TL
CHP: 1.5 milyar TL
MHP: 600 milyon TL
İYİ Parti: 550 milyon TL
DEM Parti: 500 milyon TL
Aslan payının iktidar partisine verilmesi, “iktidarı” altın tepsi içerisinde o partiye sunmaktır. Bunun içindir ki yaklaşık 25 yıldır iktidar partisi girdiği her seçimi kazanıyor.
Sonuç olarak, hukuki görülen bu devlet yardımı fırsat eşitliğine, rekabet düzenine aykırı; ahlaki ve vicdanî değildir.
Vatandaşın aşından, işinden, çocuğunun mamasından, içtiği sigarasına ödediği vergilerle onaylamadığı, kabullenmediği, karşı olduğu bir parti neden hazine yardımı alsın?
Her siyasi parti kendi imkânları dâhilinde seçimlere hazırlanmalıdır. Sırtını devlet hazinesine dayayıp gelinen iktidar, halk iktidarı değil, devletin iktidarı olur.
