Dünyadan 1 Mayıs kutlamaları: Tokyo’dan Buenos Aires’e, Lagos’tan New York’a, Paris’ten Sydney’e kadar tüm kıtalarda alanlardan yükselen ortak talep barış, özgürlük, sendikal haklar ve ücret artışıydı.
Uluslararası ajanslar, Okyanusya’da gün doğumundan Alaska’da gün batımına kadar geçtikleri haberlerde savaş koşulları nedeniyle yükselen enerji maliyetleri, düşen alım gücü ve kötüleşen çalışma koşullarının gösterilerde yükselen taleplerin gerisinde yatan temel sorunlar olduğunu özetledi. Dünyadan 1 Mayıs kutlamaları çerçevesinde işçi protestolarının arka planında özellikle ABD-İsrail’in İran’a açtığı savaş nedeniyle derinleşen ekonomik belirsizlik vardı. Asya’dan Avrupa’ya, Afrika’ya, Avustralya’ya ve ABD’ye tüm kıtalarda barış ve emeğin hakları en çok vurgulanan ortak taleplerdi.
Dünyadan 1 Mayıs kutlamaları:
Asya: Tokyo’da yağmur altında işçi mitingi, Pekin’de resmî tatil
Asya’da günün en güçlü görsel sahnelerinden biri Tokyo’daydı. Görüntülerde Tokyo’nun 97. 1 Mayıs mitinginde katılımcıların yoğun yağmura rağmen alanları dolduran, ellerinde şemsiyelerle suları götürdüğü cadde ve alanlarda yürüyüşlerini sürdüren işçiler vardı. Japonya Sendikalar Konfederasyonu Rengonun Yoyogi Park’taki geleneksel 1 Mayıs mitinginde geçim koşullarının, işçi haklarının, sendikal hakların korunması; ayrıca barışçı, demokratik ve savaşa taraf olmayan bir Japonya siyaseti talepleri öne çıktı.
Beycin’de ise 1 Mayıs bağımsız işçi gösterilerinden çok resmî tatil atmosferinde yaşandı. Çin’de beş gün olan resmi İşçi Bayramı tatilinin ilk gününde Yasak Kent çevresindeki kalabalıklar görüntülerde öne çıktı. Tokyo’da 1 Mayıs sendikal ve siyasal bir emek seferberliği şekline bürünürken, Çin’in başkentinde 1 Mayıs bayram tatili imgesine büründü.
Asya kıtası genelinde ise Filipinler, Endonezya, Pakistan, Güney Kore, Tayvan ve Bangladeş gibi ülkelerde ücretler, geçim sıkıntısı, yakıt fiyatları, göçmen emeği ve savaş karşıtlığı temaları iç içeydi. Ajanslar, Filipinler, Endonezya, Pakistan gibi ülkelerde gösterilerin ekonomik baskılar ve enerji maliyetleriyle bağlantılı olduğunu aktardı.
Güney Asya: Mumbai’de 1 Mayıs ve Maharaştra Günü, Dakka’da işçi yürüyüşleri, Myanmar’da sessizlik
Hindistan’ın işçi hareketi merkezi Mumbai’de 1 Mayıs’ta Uluslararası İşçi Dayanışma ve Mücadele Günü kutlamalarıyla Maharashtra eyaletinin kuruluş bayramı olan Maharaştra Günü iç içe geçti. Kent gündemine resmî törenler ve Şivaci Park çevresindeki geçit düzenlemeleri damgasını vururken Hindistan’daki 1 Mayıs Mumbai dışında Noida, Gurugram, Manesar, Panipat, Surat ve Barauni gibi sanayi merkezlerinde “kalkınma hikâyesinin” dışında bırakılan işçi protestolarıyla geçti.
Bangladeş’te 1 Mayıs ülke çapında Uluslararası İşçi Dayanışması Günü olarak kutlandı. Reuters Connect, Dakka’da işçilerin ve emek örgütlerinin Ulusal Basın Kulübü yakınında yürüyüş ve miting düzenlediğini aktardı. Bu görüntüler, Bangladeş’te özellikle tekstil ve hazır giyim sektörünün belirlediği emek rejimi düşünüldüğünde, 1 Mayıs’ın yalnızca sembolik değil, güncel sınıf çelişkilerine bağlı bir anlam taşıdığını gösterdi.
Myanmar için güvenilir, güncel ve alan bilgisine dayalı 1 Mayıs haberleri sınırlıydı. İç savaş, askerî baskı ve parçalanmış iktidar koşullarında 1 Mayıs, olağan kitlesel yürüyüşlerden çok dağınık ve görünürlüğü sınırlı emek-demokrasi çağrıları halinde kaldı. Myanmar’da 1 Mayıs, güçlü bir “kitlesel gösteride” değil, baskı rejiminin gölgesinde sessizce yaşandı.
Güney Afrika: Cape Town’da tarihsel emek mirası, Lagos’ta asgari ücret talebi
Cape Town ve genel olarak Güney Afrika’da İşçi Günü, ülkenin apartheid karşıtı mücadele mirasıyla da bağlı resmî bir emek günü olarak kutlandı. Güney Afrika hükümetinin Workers’ Day 2026 sayfası, 1 Mayıs’ın yalnızca işçi haklarını değil, sendikaların ve işçi sınıfının demokrasi ve toplumsal adalet mücadelesindeki rolünü de andığını vurguladı.
Nijerya’nın başkenti Lagos’ta 1 Mayıs doğrudan ücret ve hayat pahalılığı gündemiyle öne çıktı. Nijerya federal hükümeti 1 Mayıs 2026’yı resmî tatil ilan etti. Lagos Eyaleti Nijerya Emek Kongresi ise Onikan’daki Mobolaji Johnson Arena’da yapılan 1 Mayıs etkinliğinde, eyalette asgari ücretin 85 bin nairadan 225 bin nairaya çıkarılmasını talep etti. Talep, enflasyon ve yaşam maliyetindeki artışla gerekçelendirildi.
Avrupa: Paris’te 1 Mayıs savunması, Berlin ve Londra’da emek-sokak geleneği, Atina’da sınıf vurgusu
Paris 1 Mayıs’ta her yıl olduğu gibi Avrupa’da siyasi tansiyonun en yüksek olduğu merkezlerden biriydi. Fransa’da ayrıca resmi tatil günü olan 1 Mayıs’ta çalışmayı kolaylaştırabilecek önerilere karşı sendikalar 1 Mayıs’ın kendisini de savunmak için sert tepkiler gösterdi.
Berlin’de 1 Mayıs, Almanya genelindeki sendikal mitingleriyle Kreuzberg merkezli solcu sokak eylemciliği geleneğinin kesiştiği tarihsel bir gün olmayı sürdürdü. Berlin Avrupa 1 Mayıs haritasında Avrupa’daki emek, göçmenlik, kira ve antifaşist mücadele başlıklarının kesişim noktalarından biriydi.
Madrid ve Londra da Avrupa’nın 1 Mayıs eylemlrinde ücret, kamu hizmetleri, göçmen hakları ve savaş karşıtlığı gündemleriyle yer aldılar.
Avustralya: Sydney’de “Barış sendikal iştir”
Sydney’de 1 Mayıs yürüyüşü, işçi haklarıyla barış talebini açık biçimde birleştiren bir çerçeveyle örgütlendi. Avustralya Denizcilik Sendikası’nın Sydney şubesi, üyelerini ve ailelerine yönelik yürüyüş çağrısında — “Barış sendikanın işidir” — sloganını öne çıkardı.
Rusya: Moskova ve St. Petersburg’da 1 Mayıs’ın yerini alan savaş takvimi
Moskova ve St. Petersburg’dan büyük ve bağımsız 1 Mayıs işçi gösterilerine ilişkin güçlü haberler gelmedi. Rusya’da kamusal takvim, 1 Mayıs’tan çok İkinci Dünya Savaşı’nda Nazizmin kesin yenilgiye uğratıldığı 9 Mayıs Zafer Günü etrafında yoğunlaşıyor. Ajanslar Rusya’nın yaklaşık yirmi yıldır ilk kez Moskova’daki Zafer Günü geçidinde tank ve füze gibi askerî teçhizat sergilemeyeceğini, Savunma Bakanlığı’nın bunu Ukrayna savaşı ve güvenlik gerekçeleriyle açıkladığını bildirdi.
Kuzey Amerika: Ottawa’dan New York’a, Ohio’dan Los Angeles’a “Milyarderler değil işçiler”
Kanada’da, Ottawa’daki 1 Mayıs yürüyüşü Confederation Park’tan başladı. Yerel 1 Mayıs komitesi yürüyüşü emek, göçmen hakları ve sosyal adalet mücadelelerinin bileşkesi olarak değerlendirdi. Kanada’da ABD’de olduğu gibi resmî Emek Günü Eylül’de kutlanmasına rağmen, sendikal ve sol hareketler açısından 1 Mayıs, işçilerin uluslararası mücadele ve dayanışmasının günü olmayı sürdürüyor.
ABD’de ise 1 Mayıs 2026’nın baş sözü “Workers over Billionaires” — “Milyarderler değil işçiler” — sloganıydı. The Guardian, ülkede binlerce kişinin “May Day Strong” çağrısıyla “No school, no work, no shopping” — “Okul yok, iş yok, alışveriş yok” — şiarı altında ekonomik boykot ve protestolara katılmasının beklendiğini yazdı. Hareketin arkasında sendikalar, göçmen hakları örgütleri, öğretmenler, öğrenciler ve ilerici siyasal gruplar dahil 3.500’den fazla yapının bulunduğu bildirildi.
New York’ta Amazon işçileri ve Teamsters üyeleri, Amazon’un ICE ve İç Güvenlik Bakanlığı ile yaptığı sözleşmelere karşı Manhattan’da yürüdü. Böylece emek hakları ile göçmen hakları aynı siyasal hatta birleşti.
Ohio’da Cleveland ve Columbus gibi kentlerde “Workers over Billionaires” çerçevesinde eylemler planlandı. Columbus’ta Statehouse çevresinde miting ve yürüyüş çağrıları yapılırken, “işe gitmeme, okula gitmeme, alışveriş yapmama” taktiği ülke çapındaki ekonomik basınç politikasının parçası olarak sunuldu.
Los Angeles’ta göçmen hakları, oy hakkı, emek hakları ve savaş karşıtı talepler etrafında geniş bir koalisyon örgütlendiği bildirildi. Guardian’a göre Los Angeles, 100’den fazla destekçi örgütle ABD’deki en büyük 1 Mayıs merkezlerinden biri olarak hazırlandı.
Latin Amerika: Meksika, Rio, Santiago ve Buenos Aires
Meksika 1 Mayıs geleneği güçlü kentlerden biri olmaya devam ediyor. 1 Mayıs, sendikaların, muhalif emek akımlarının ve kamu çalışanlarının tarihsel olarak görünür olduğu başlıca siyasal günlerden biri olmayı sürdürüyor.
Brezilya’da kamu çalışanları, üniversite emekçileri ve sendikal hareketin son aylardaki eylemleri, 1 Mayıs’ın durağan değil, devam eden emek mücadelelerinin içine yerleştiğini gösteriyor.
Şili’de 1 Mayıs, geçmiş yıllarda sık sık polisle çatışmalar, sendikal yürüyüşler ve sol örgütlerin kitlesel katılımıyla gündeme gelmişti; ancak bu yıl için doğrulanmış ayrıntılı kaynaklar henüz sınırlı.
Arjantin’in başkenti Buenos Aires kıtanın en net siyasal fotoğraflarından birini verdi. Genel İşçi Sendikası (CGT) öncülüğünde işçiler, Devlet Başkanı Javier Milei’nin çalışma yasalarında yaptığı kapsamlı değişikliklere karşı yürüdü. AP’ye göre reformlar işe alma ve işten çıkarma kurallarını gevşetiyor, deneme sürelerini uzatıyor, 12 saate varan işgününü mümkün kılıyor ve fazla mesai korumalarını zayıflatıyor. Protestolar, Milei’nin piyasa yanlısı programının işsizlik, enflasyon ve sosyal yıkım koşullarında emek hareketiyle açık çatışmaya girdiğini gösterdi.
Karayipler ve Bolivarcı eksen: Havana ve Caracas
Havana’da 1 Mayıs, bu yıl özellikle enerji krizi ve ABD yaptırımları bağlamında öne çıktı. AP, on binlerce kişinin Havana sahil şeridinde toplandığını; kutlamalarda elektrik ve petrol işçilerinin özel olarak alkışlandığını yazdı. Reuters ise Raúl Castro’nun Havana’daki yürüyüşe katıldığını ve yürüyüşün ABD büyükelçiliği yakınından geçtiğini aktardı. Bu nedenle Küba bölümü, “devlet kontrollü resmî sosyalist seferberlik” ile “abluka ve enerji krizinin gündelik emek üzerindeki etkisi” arasındaki gerilim üzerinden yazılabilir.
Caracas’ta 1 Mayıs, iki eksende okunabilir: bir yanda devletin işçilere dönük resmî takdir ve “üretken emek” söylemi; diğer yanda ücret, emeklilik ve çalışma koşulları talepleriyle yapılan sendikal/muhalif yürüyüşler. Venevisión, Caracas’ta farklı sendikal, mesleki ve devlete bağlı kesimlerin yürüyüş ve kültürel etkinlikler düzenlediğini bildirdi. Drop Site’ın haberinde de Caracas’taki 1 Mayıs mitinginde daha iyi çalışma koşulları ve emeklilik talepleriyle gösteri yapanların fotoğrafı yer aldı.
Sonuç: 1 Mayıs krizden çıkış için emek seçeneği arayışı
2026 1 Mayıs’ının ayırt edici yanı, geleneksel emekçi taleplerinin savaş, enerji fiyatları, enflasyon, göçmen düşmanlığı ve otoriterleşme başlıklarıyla birleşmesiydi. Tokyo’da sağanak altında yükselen sendikal talepler, Lagos’ta asgari ücret çıkışı, Sydney’de “Barış sendikal iştir” sloganı, Buenos Aires’te Milei’nin emek reformlarına karşı öfke ve ABD’de “Milyarderler değil işçiler” haykırışı, aynı küresel tablonun yerel ifadeleri oldu.
(AEK)
Kaynak: bianet