2025 yılına dair yayımlanan bir rapora göre Pakistan, hava kirliliği açısından dünya genelinde en tehlikeli duruma sahip ülke konumuna yükseldi. Bu dönemde havadaki ince partikül madde (PM2.5) değerleri, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği sınırların 13 katına kadar çıktığı belirlendi.
İsviçre merkezli IQAir tarafından hazırlanan yıllık hava kalitesi raporu, yalnızca 13 ülke ve bölgenin PM2.5 seviyesinin metreküp başına 5 mikrogram civarında kalabildiğini ortaya koydu. Bu rakam, bir önceki yıl 7 ülkeyle sınırlıydı.
Aynı raporda değerlendirilen 143 ülke ve bölgeden 130’unun, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği hava kalitesi normlarını karşılayamadığı görüldü. En kirli ülkeler listesinde Pakistan’ın ardından Bangladeş ve Tacikistan yer aldı.
2024’te en kirli ülke olarak kaydedilen Çad ise 2025’te sıralamada dördüncü sıraya geriledi. Ancak bu düşüşün, veri eksikliği nedeniyle gerçekleşmiş olabileceği ifade edildi.
Mart ayında ABD’nin bütçe nedenleriyle küresel hava kalitesi izleme programını durdurması, veri kaybına neden oldu. Bu durum, Burundi, Türkmenistan ve Togo’nun 2025 raporuna katılmamasına yol açtı. Raporun baş yazarı Kristi Chester Schroeder, veri kaybının bazı bölgelerde PM2.5 seviyelerinde düşüş olduğu izlenimi doğurabileceğini, ancak gerçekte durumu kesin olarak bilemediklerini vurguladı.
Hindistan’ın Loni kenti, 2025’te metreküp başına ortalama 112,5 mikrogram PM2.5 ile en kirli şehir unvanını aldı. Çin’in Sincan bölgesinden Hotan ise 109,6 mikrogram ile ikinci sırada. Analizler, dünyanın en kirli ilk 25 şehrinin tamamının Hindistan, Pakistan ve Çin’de bulunduğunu gösteriyor.
Küresel ölçekten bakıldığında, şehirlerin yalnızca yüzde 14’ü Dünya Sağlık Örgütü’nün hava kalitesi standartlarını karşılayabiliyor; bu oran bir önceki yıl yüzde 17 civarındaydı. Kanada’daki orman yangınlarının, ABD ve Avrupa’da PM2.5 seviyelerini yükselttiği bildiriliyor. Rapor, hava kalitesi kriterlerini karşılayan ülkeler arasında Avustralya, İzlanda, Estonya ve Panama’nın yer aldığını belirtiyor. Öte yandan, Laos, Kamboçya ve Endonezya’da La Niña etkisiyle nem ve rüzgarın artması PM2.5 seviyelerinin düşmesine neden oldu. Moğolistan’da ise ortalama PM2.5 düzeyi yüzde 31 azalarak 17,8 mikrograma geriledi. 2025 yılında, IQAir verilerine göre 75 ülkede PM2.5 seviyeleri düşerken, 54 ülkede artış görüldü.