Çatı üstü güneş enerjisi sistemleri: Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ozan Erdinç, AA’dan Gülseli Kenarlı’ya yaptığı açıklamada, hane halkının güneş enerjisi kullanımının enerji dönüşümünün tabana yayılması açısından kritik bir rol oynadığını belirtti. Erdinç, “İklim değişikliğiyle mücadele yalnızca büyük ölçekli yenilenebilir santrallerle değil, bireysel katkılarla da mümkündür. Çatı GES’ler bu noktada somut ve etkili bir araçtır” değerlendirmesinde bulundu.
Yerel üretim-yerel tüketim modelinin dağıtım kayıplarını azaltarak sistem verimliliğini artırdığına dikkat çeken Erdinç, konut ölçeğinde atılan adımların toplumsal ölçekte güçlü bir dönüşüm etkisi yaratabileceğini vurguladı.
Kurulum süreci 2-3 ayda tamamlanabiliyor
Güneş enerjisi sistemleri üretimi yapan Sunera Yenilenebilir Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Muhammet Raşit Akyol ise konutlarda panel kurulum sürecinin başvuru ve izin aşamalarıyla başladığını aktardı. Akyol’un verdiği bilgiye göre süreç; çatının statik uygunluğunun ve mevcut elektrik altyapısının analiz edilmesi, ihtiyaç duyulan kurulu gücün belirlenmesi ve teknik projenin hazırlanarak dağıtım şirketine sunulması aşamalarını içeriyor. Resmi onayların ardından panel, inverter ve taşıyıcı sistemlerin montajı yapılıyor ve şebeke bağlantı testleri sonrası sistem devreye alınıyor.
Başvuruların değerlendirilmesi yaklaşık 2-3 ay sürerken, izinlerin alınmasının ardından kurulum süreci ortalama 2-3 haftada tamamlanıyor. Akyol, özellikle mevcut binalarda çatı statiği ve elektrik altyapısının detaylı incelenmesinin kritik olduğunu, yeni projelendirilen yapılarda ise sürecin daha hızlı ilerleyebildiğini ifade etti.
5 kW’lık sistemle yıllık tüketim karşılanabiliyor
Akyol’un paylaştığı verilere göre, ortalama büyüklükte bir konut için 5 kW’lık bir güneş enerjisi sistemi yeterli görülüyor. Türkiye koşullarında bölgesel farklılıklara bağlı olarak bu kapasite yılda yaklaşık 8 bin kilovatsaat elektrik üretebiliyor. Bu miktar, tipik bir hanenin yıllık tüketimini karşılayabiliyor.
Yaklaşık 10 panelden oluşan 5 kW’lık şebeke bağlantılı bir sistemin maliyeti 150 bin ile 200 bin lira arasında değişiyor. Depolamalı sistemlerde yatırım maliyeti yüzde 30-40 artarken, geri dönüş süresi şebeke bağlantılı sistemlerde ortalama 3 yıl, depolamalı sistemlerde ise 5-6 yıl olarak hesaplanıyor.
Şebeke bağlantılı modellerde üretilen elektrik öncelikle konutun anlık tüketimini karşılıyor. Fazla üretim olması halinde enerji şebekeye veriliyor ve mahsuplaşma sistemi kapsamında fatura döneminde tüketimden düşülüyor. Doğru projelendirme ile yıllık bazda elektrik faturasının sıfıra yakın seviyelere indirilebildiği belirtiliyor.
Büyük binalara yenilenebilir enerji zorunluluğu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında belirli büyüklüğün üzerindeki binalarda elektrik tüketiminin en az yüzde 10’unun yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması zorunlu hale getirildi. Düzenlemenin özellikle site ve büyük ölçekli projelerde güneş enerjisi yatırımlarını artırması bekleniyor.
Akyol, bireysel tüketicilere yönelik doğrudan bir teşvik mekanizması bulunmadığını ancak kamu ve özel bankaların yeşil enerji kredileri sunduğunu belirtti. Ticari ve tarımsal işletmeler için ise çeşitli hibe ve destek programları devrede. Tarımda özellikle sulama pompaları, seralar ve soğuk hava depolarında güneş enerjisi yatırımlarının yaygınlaştığı, 5 kilovatlık bir sistem için maliyetin 5 bin ila 7 bin dolar arasında değişebildiği ve bazı projelerde yüzde 50-70 oranında hibe imkanı bulunduğu ifade ediliyor.
Kaynak: Temiz Enerji