Uluslararası Af Örgütü, İran makamlarının Ocak 2026’da ülke genelinde gerçekleşen protestolarla bağlantılı davalarda idam cezasını bir baskı aracı olarak kullandığını belirtti. Örgüt, bugün yayımladığı açıklamada, aralarında çocukların da bulunduğu en az 30 kişinin idam riski altında olduğunu duyurdu.
Açıklamaya göre, tutuklanmalarından yalnızca haftalar sonra yargılanarak Şubat ayında idama mahkûm edilen en az sekiz kişi bulunuyor. Bu kişilerden bazılarının 18 ve 19 yaşında olduğu, yargılamaların ise işkence altında alınan “itiraflara” dayandığı ifade edildi. Af Örgütü, en az 22 kişi hakkında da devam eden ya da bekleyen davalarda adil yargılanma hakkının ağır biçimde ihlal edildiğini kaydetti.
Örgüt, bu kişiler arasında iki 17 yaşındaki çocuğun da yer aldığını vurgulayarak, 18 yaşın altındakilere idam cezası verilmesinin uluslararası hukuka göre kesin biçimde yasak olduğunu hatırlattı. Açıklamada, soruşturma aşamasında avukata erişimin engellenmesi, ailelerin atadığı bağımsız avukatların duruşmalarda tanınmaması ve zorla kaybetme ile tecrit uygulamalarının yaygın olduğu belirtildi.
Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesi Başkan Yardımcısı Diana Eltahawy, İran makamlarının “ölüm cezasını korku salmak ve protestoları bastırmak için kullandığını” ifade ederek, “Tutuklamalardan yalnızca haftalar sonra verilen idam kararları, yaşam hakkı ve adalete yönelik açık bir saldırıdır” dedi.
Af Örgütü, idam riski altındaki gerçek kişi sayısının açıklanan rakamların çok üzerinde olabileceğine dikkat çekti. Yetkililerin aileleri konuşmamaları yönünde tehdit ettiği, gözaltındakilerin zorla kaybedilme ve işkenceye maruz bırakıldığı vurgulandı.
Açıklamada, Birleşmiş Milletler üyesi devletlere ve uluslararası kuruluşlara çağrı yapılarak, İran makamlarından idam cezalarının bozulmasının, yeni idam kararları verilmemesinin ve tüm sanıkların adil yargılanma hakkına uygun şekilde yargılanmasının talep edilmesi istendi. Ayrıca BM Özel Usulleri, İran BM Gerçekleri Araştırma Misyonu ve diplomatik temsilcilerin gözaltı merkezlerine erişimine izin verilmesi gerektiği belirtildi.
Uluslararası Af Örgütü, infazların durdurulması için küresel düzeyde harekete geçilmesi çağrısıyla bir “acil eylem” kampanyası da başlattığını duyurdu.
Kaynak: İlke TV