Cevat Paşa Kimdir?

Cevat Paşa: Çanakkale’de Osmanlı Komutanı

Eyüp Yalur yazdı

Malatya Arapgirli bir Kürt ailenin çocuğu olarak 1871 yılında İstanbul’da doğan Cevat Paşa, Mareşal Mehmet Şakir Paşa’nın oğludur.
Galatasaray Lisesinden mezun olduktan sonra 1894 yılında Harp Okulunu ve Harp Akademisini kurmay yüzbaşı rütbesiyle birincilikle bitiriyor.
22 Şubat 1894 tarihinde Harp Akademisini birincilikle bitirmesinin ardından Padişah Sultan II. Abdülhamid’in yaverliğini yapmıştır.
Padişahın Yaveri sıfatıyla Saray Kurmaylığına atanıyor. Bu süre zarfında Padişah Sultan II. Abdülhamid’i ve Yıldız Sarayı’nı korumakla görevli olan 2. Tümen Komutanlığı gibi çok kritik ve güvene dayalı bu görevde bulunmuştur.
Osmanlı’da ve Cumhuriyet döneminde paşa, subay, general olan yüzlerce Kürt orduda görev yapmışlardır.
Ulus devlet modelini benimsediği için ve anayasal olarak etnik yapısına bakılmaksızın herkes “Türk” kabul edildiği için bu gerçeklik hep inkar edildi yok sayıldı.

• Miralay Cibranlı Halit Bey: Osmanlı ordusunda kurmay albay, Cumhuriyet rejiminin ilk yıllarında Erzurum Müstahkem Mevki Komutanlığı görevini yürütmüştür.
• İhsan Nuri Paşa: Erzincan Askeri Rüştiyesi ve İstanbul Harbiye mezunu eğitimli bir Osmanlı subayıdır. Cumhuriyetin kuruluşundan 1924’e kadar Türkiye Cumhuriyeti ordusunda yüzbaşı rütbesiyle görev yapmıştır.
• Şerif Paşa (Kürt Şerif Paşa): Osmanlı döneminde generallik ve diplomatlık yapmış çok önemli bir figürdür. Cumhuriyet idaresi altında orduda yer almamıştır.
• Mustafa Yamulki (Süleymaniyeli Nemrut Mustafa Paşa): Osmanlı ordusunda tuğgeneralliğe kadar yükselmiş bir askerdir.
  Cumhuriyetin ilanından sonra yeni rejim tarafından “Yüzellilikler” (vatana ihanet) listesine alınarak sınır dışı edildi.
• İsmet İnönü: Malatya’lı Kürümoğullarından bir Kürt ailenin mensubudur.
  İşlerine geldiğinde “Milli Şef” gelmediğinde Kürtlüğünden dolayı eleştirilir.
  Irkçı Rıza Nur Lozan heyeti başkanı olan İsmet İnönü’nün Kürt olduğunu öğrenince adeta küplere biniyor.
  Rıza Nur: Demek İsmet Kürt’tür. Hemde koyu Kürt! Biz bu heyetin başından Abaza diye Rauf’u attırdık. Türk diye bir halis Kürt getirmişiz, vah yazık! diye hayıflanıyordu.
• Yıl 1915 erkek ve kadınlar dan oluşan Kürt süvariler İstanbul’da. (Deutscher Kurier Gazetesi)
  Kürtlerden oluşan ilk suvari grubunun İstanbul’a varmsiyla halk sokaklara dökülmüş ve sevgi gösterisinde bulunmuştur.
• 9 Eylül 1922’de kutlamakta olduğunuz İzmir’in kurtuluş gününde Türk bayrağını İzmir Hükümet Konağı’na çeken “Kürt Reşo” olarak bilinen Mehmet Raşit Nazlı Diyarbakırlı bir Kürt’tür. İzmir’e giren öncü süvariler arasında yer almıştır. Ama kaç Suvari Kürt askerin bu birlikte yer aldığı açıklanmaz.
  Çanakkale Deniz Komutanı Cevat Paşa’da bu ismi zikredilmeyen kahramanlardan biridir.
  Bu orduda böyle binlerce kahraman Kürt olmasına ve bedel ödemesine rağmen ülkenin sahipleri bir avuç “devşirme”dir.
  1912’de l.Ordu kurmay başkanı, Balkan Savaşı’nda Şark Ordusu kurmay başkanı oldu.
  10 Ağustos 1914 Çanakkale Müstahkem Mevki kumandanlığına atandı. Milli Var rütbesi alarak paşa oldu. Çanakkale Boğazı ve kıyılarının savunmasından sorumlu olduğu halde 18 Mart 1915 günü Çanakkale deniz muharebesini kazandı.
  Çanakkale’de ki üstün başarısından dolayı 18 Mart kahramanı ünvanını aldı. 18 Mart Çanakkale deniz zaferin de Osmanlı komutanıydı.
  Ancak tarihte Çanakkale deniz savaşı çok bilinen bir olayken Cevat Paşa’nın ismi çok fazla bilinmiyor.
  110 yıl önce rüzgarın yönünü değiştiren Deniz Komutanı Kürt Cevat Paşa’nın hazırladığı savunma planı oldu. Onu 18 Mart kahramanı yapan onun stratejik dehasıydı.
  Cevat Paşa’nın planı itilâf donanmasının gücünü kırdı. Müttefik donanması Çanakkale Boğazını geçemedi.
  Tarihçi Ahmet Anapalı: “Çanakkale geçilmez” diyorsanız bunun mimarı Kürt Cevat Paşa (Çobanlı)’dır, diyor.
  M Kemal piyade karacı askerdir. Karacı bir piyadenin, denizde ne işi var diye soruyorlar. M Kemal 18 Mart 1915 günü Bigalı köyü adı verilen arka tarafta, düşman yarma harekatını başarırsa kara harekatına girerlerse takviye olarak beklemektedir. M Kemal’in 18 Mart zaferinde hiçbir payı yoktur. M Kemal 25 Nisan kara savaşlarında söz sahibidir, diyor Anapalı.
  Cevat Paşa (Çobanlı) aynı zamanda Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın da amcasıdır.
  Cumhuriyet döneminde orgeneral rütbesine yükseldi ve 1938’de İstanbul’da hayatını kaybetti.
  Devşirmeler bu gerçeklikleri inkâr ettikleri gibi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan kerkeside zoraki Türk sayıyorlar.