Torba yasası ile doğum izni 24 haftaya çıktı. TBMM’de Çarşamba gece saatlerinde kabul edilerek yasalaşan torba kanun teklifi, ücretli doğum iznini 24 haftaya çıkarırken sosyal medya platformlarına 15 yaş altına hizmet yasağı getiriyor. Kadın memur ve işçiler için doğum sonrası ücretli izin 8 haftadan 16 haftaya yükseltilirken, BTK eliyle uygulanacak reklam yasağı ve bant daraltma yaptırımları merkezi sansür araçlarını güçlendiriyor.
Torba yasası ile doğum izni iki katına çıkarıldı
Kadın memur, işçi ve bazı kamu görevlileri için doğum sonrası ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya, toplam ücretli analık izni ise 24 haftaya çıkarıldı. Uygun sağlık raporu bulunması halinde doğum öncesi kullanılmayan izin süresinin doğum sonrasına aktarılmasına imkan tanındı.
Eşin doğum yapması durumunda verilen ücretli izin de 5 günden 10 güne yükseltildi. Askeri personel için de benzer doğum izni artışları getirildi. Yeni düzenlemeden, belirli şartları taşıyan ve 1 Nisan 2026’dan sonra doğum yapmış personel de yararlanabilecek.
Koruyucu ailelere destekler artırıldı
Torba yasası ile koruyucu aile olan memur ve işçilere, çocuğun tesliminden sonra 10 gün izin verilmesi kararlaştırıldı. Sosyal güvencesi bulunmayan bazı koruyucu ailelerin isteğe bağlı sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması öngörüldü.
İhtiyaç içindeki çocukların ailesi veya yakını yanında desteklenmesi için verilen yardımların çerçevesi netleştirildi. Destek miktarı yaşa ve eğitim durumuna göre belirlenecek, süreli destek en fazla 2 yıl, tek seferlik destek ise yılda en fazla 2 kez verilebilecek.
15 yaş altına sosyal medya yasağı geliyor
Torba yasasındaki sosyal medya ve oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler, çocukların çevrim içi korunması amacıyla getirildi. Buna göre sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaş altındaki çocuklara hizmet sunamayacak.
Platformlar yaş doğrulama, ebeveyn kontrol araçları ve aldatıcı reklamlara karşı önlem almak zorunda olacak. Kurallara uymayan büyük platformlar için önce para cezası ve reklam yasağı, ardından bant daraltma yaptırımı uygulanabilecek. Oyun platformlarına da yaş derecelendirmesi, temsilci bulundurma ve ebeveyn kontrolü gibi benzer yükümlülükler getirildi.
Çocuk işyerlerinde çalışma yasağı genişletildi
Cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, insan ticareti, fuhuş ve kasten öldürme gibi suçlardan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan kişilerin okul, kreş, yurt, çocuk kulübü, oyun evi, okul servisi ve çocuk spor okulu gibi çocukların yoğun bulunduğu yerlerde çalışması ve bu yerleri işletmesi yasaklandı. Aykırılık halinde para cezası ve ruhsat iptali uygulanabilecek.
Devlet korumasındaki gençlere istihdam hakkı
Devlet koruması altında yetişen gençlerin kamuya yerleştirilmesi için şartlar ayrıntılı hale getirildi. Kamu kurumlarında belirli bir kontenjan bu gençler için ayrılacak. Özel sektörde işe alınmaları halinde sigorta primlerinin önemli kısmı 5 yıl süreyle Hazine tarafından karşılanacak.
Kadın konukevlerindekilere harçlık
Geliri olmayan veya yetersiz görülen kadınlara ve beraberindeki çocuklara net harçlık verilmesi öngörüldü. Bu ödeme, belirli şartlarda başka bir geçici maddi yardım kararı bulunmaması halinde yapılacak.
Veri toplama yetkisi genişletildi
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına, yardım ve hizmet başvurularında kişi ve hanelere ilişkin taşınır, taşınmaz, gelir, gider, sağlık, sosyal güvenlik ve mali duruma dair verileri talep etme ve elektronik ortamda işleme yetkisi verildi. Yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında yazılım destekli kamera sistemleri kurulabilecek; kişisel veriler soruşturmaya konu değilse 2 yıl sonra silinecek.
Yürürlük tarihleri
Yasanın doğum izni ve sosyal desteklere ilişkin bazı hükümleri hemen yürürlüğe girerken, sosyal medya ve oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler 6 ay sonra uygulanmaya başlanacak.