Pakistan arabuluculuğu görüşmeleri, İran ile ABD arasındaki askeri gerilimin dördüncü ayına girerken İslamabad’da ikinci turuna başladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistanlı üst düzey yetkililere savaşın sona erdirilmesi konusunda Tahran’ın ilkeli tutumunu aktardı.
Pakistan arabuluculuğu görüşmeleri kapsamında Arakçi, cuma akşamı İslamabad’a varışının ardından Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir ile ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerin amacı bölgede yeniden istikrarın sağlanması olarak belirtiliyor.
Arakçi’den Pakistanlı yetkililere ateşkes mesajı
Arakçi, Başbakan Şerif ile bir araya geldiklerini duyurarak, ateşkesle ilgili son gelişmeler ve savaşın tamamen sona erdirilmesi konusunda İran’ın ilkeli tutumunu anlattığını söyledi. Açıklamada ayrıca Şerif’in, müzakere sürecinin devam edeceğine dair güvenini ifade ettiği belirtildi.
Genelkurmay Başkanı Munir ile görüşmesinde de Arakçi, savaşın sona erdirilmesine ilişkin İran’ın görüş ve değerlendirmelerini paylaştı. Görüşmelerin ardından İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran ile Washington arasındaki olası temasların doğrudan değil, Pakistanlı yetkililer aracılığıyla dolaylı şekilde yürütüleceğini açıkladı.
ABD’li müzakereciler İslamabad’a geliyor
ABD Başkanı Donald Trump‘ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in cumartesi günü Pakistan arabuluculuğu görüşmelerinin ikinci turuna katılmak üzere İslamabad’a gitmesi bekleniyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada Başkan Yardımcısı JD Vance’in görüşmelere katılmayacağı, bunun yerine gerekli olması halinde hazır bulunacağı belirtildi.
Trump, 24 Nisan’da Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada İran’ın bir teklif sunduğunu ve bunu görmeleri gerekeceğini söyledi ancak teklifin ne olduğunu henüz bilmediğini ifade etti. ABD Başkanı, “Ekibim şu anda sorumlu olan kişilerle müzakere ediyor” dedi ve İran’ın görüşmek ve olası bir anlaşmayı değerlendirmek istediğini belirtti.
İlk tur müzakereler bu ayın başlarında Pakistan’ın başkentinde gerçekleştirilmiş ancak her iki taraf da bir anlaşmaya varamamıştı. İlk turdaki başarısızlığın ardından İran’ın ikinci tur için İslamabad’a yeni bir heyet gönderme konusunda isteksiz olduğu belirtilmişti.
Hürmüz Boğazı’nda karşılıklı abluka sürüyor
İki ülke arasındaki kırılgan ateşkes 7 Nisan’dan bu yana uzatılarak devam ediyor. Pakistan arabuluculuğu görüşmelerinin ilk turundan anlaşma çıkmaması sonrası Trump, Hürmüz Boğazı’na askeri abluka uygulanacağını duyurmuştu. Trump, İran bir anlaşma imzalayana kadar ateşkesi de ablukayı da sürdüreceğini söyledi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran’a yönelik deniz ablukasını genişleteceklerini duyurarak, “Hürmüz Boğazı’ndan geçecek her gemi, ABD Deniz Kuvvetleri’nin iznine tabi olacaktır. İznimiz olmadan kuş uçurtmayacağız” açıklamasında bulundu.
İran da ABD’nin deniz ablukasına karşılık Hürmüz Boğazı’nda kendi ablukasını uyguluyor. Tahran yönetimi, gemi geçişinin izne ve geçiş ücretine bağlı olduğunu duyurdu. Bağımsız kaynaklarca doğrulanamayan iddialara göre İran’ın gemi başına 2 milyon dolar istediği öne sürüldü.
İran askeri kanadından ABD’ye sert uyarı
İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı deniz ablukasına ilişkin sert uyarılarda bulundu. Karargahın İran Devlet Televizyonu’nda yer alan açıklamasında, “Eğer saldırgan Amerikan ordusu bölgedeki kuşatma ve korsanlığa devam ederse, güçlü İran silahlı kuvvetlerinin tepkisiyle karşı karşıya kalacaklarından emin olsunlar” ifadelerine yer verildi.
İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Rıza Talaeinik de yaptığı açıklamada ABD ve İsrail’in İran’ın füze gücünü devre dışı bırakmaya yönelik stratejik operasyonlarının başarısızlıkla sonuçlandığını savundu. Talaeinik, “Askeri kapasitemiz bugün bölgenin en baskın gücüdür. Düşman, kendi yarattığı savaş bataklığına saplanmış durumda ve şu an tek derdi bu durumdan onurlu bir çıkış yolu bulabilmektir” dedi.
Açıklamada, İran Silahlı Kuvvetleri’nin bölgedeki tüm düşman hareketlerini yakından izlediği ve Hürmüz Boğazı’nı kontrol etme noktasındaki kararlılık ve hazırlık vurgulandı.
İsrail’den yeşil ışık beklentisi
Diplomatik trafiğe rağmen sahada barış henüz tesis edilmiş değil. İsrail ordusu, Güney Lübnan’daki saldırıları devam ederken, Tahran’a yönelik dondurulan operasyonların yeniden başlatılması için Washington’dan gelecek bir yeşil ışığa hazır olduklarını bildirdi.
İsrail basınında yer alan haberlere göre, İsrail Savunma Kuvvetleri, İran’ın nükleer tesislerine yönelik olası bir operasyon için askeri hazırlıklarını tamamladı. Operasyonun başlatılması için ABD’nin onayı ve bölgedeki hava sahasının kullanımına ilişkin lojistik destek bekleniyor.
Trump yönetiminden henüz bu konuda resmi bir açıklama yapılmazken, Beyaz Saray yetkililerinin önceliğin diplomatik çözüm olduğunu ve Pakistan arabuluculuğu görüşmelerinin sonuçlanmasının beklendiğini ilettikleri belirtiliyor.
İslamabad’da yoğun güvenlik önlemleri
Görüşmeler sürerken İslamabad’da sıkı güvenlik önlemleri dikkat çekiyor. Şehirde askeri ve polis birlikleri kritik kavşaklarda konuşlandırıldı, çatı katlarına keskin nişancılar yerleştirildi ve helikopter devriyeleri gerçekleştiriliyor.
Özellikle devlet daireleri ve yabancı misyonların bulunduğu kırmızı bölge çevresinde yollar kapatıldı, kontrol noktaları kuruldu ve trafik yönlendirmeleri yapıldı. Pakistan İçişleri Bakanlığı, görüşmeler süresince başkentte olağanüstü güvenlik tedbirlerinin devam edeceğini duyurdu.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ülkenin bölgesel barış ve istikrar için arabuluculuk rolünü sürdürme kararlılığı vurgulandı. Açıklamada, “Pakistan, iki ülke arasındaki diyaloğu kolaylaştırmak için elinden gelen çabayı göstermeye devam ediyor” ifadelerine yer verildi.
İran’da sivil uçuşlar yeniden başladı
Öte yandan İran’da sivil hava trafiği yeniden başladı. İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı’ndan cumartesi günü İstanbul, Umman’ın başkenti Maskat ve Suudi Arabistan’ın Medine kentine uçuşlar gerçekleştirildi.
İran devlet medyasına göre bu, şubat sonunda başlayan çatışmaların ardından havalimanından yapılan ilk ticari seferler oldu. İran hava sahası 28 Şubat’tan bu yana büyük ölçüde kapalıydı. Ancak bu ayın başında ilan edilen ilk ateşkesle birlikte kısmen yeniden açılmaya başlamıştı.
Tahran Havalimanı yetkilileri, önümüzdeki günlerde diğer destinasyonlara da uçuşların eklenebileceğini, ancak bunun güvenlik durumuna ve devam eden ateşkese bağlı olduğunu açıkladı. İran Sivil Havacılık Kurumu, hava sahasının tamamen normale dönmesi için ABD ile kapsamlı bir anlaşmaya varılması gerektiğini bildirdi.
Geçmişten bugüne kronoloji
İran-ABD arasındaki doğrudan askeri çatışma 28 Şubat 2026’da başladı. İlk saldırıların ardından iki ülke birbirlerinin askeri tesislerini hedef aldı. Mart ayı boyunca devam eden çatışmalarda yüzlerce askeri personel hayatını kaybetti.
Nisan ayı başında uluslararası toplumun yoğun baskısıyla ateşkes sağlandı. Pakistan, bu süreçte öne çıkan arabulucu ülke oldu. İlk tur görüşmeler 11 Nisan’da İslamabad’da gerçekleştirildi ancak somut bir sonuç alınamadı.
Görüşmelerden anlaşma çıkmaması sonrası Trump yönetimi, İran’ın petrol ihracatını tamamen durdurmayı hedefleyen bir deniz ablukası başlattı. İran da buna karşılık Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri izne bağladı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 15 Nisan’da acil toplanarak taraflara itidal çağrısı yaptı. Konsey üyeleri, bölgedeki enerji güvenliğinin tehlikeye girmemesi için boğazların serbest geçişe açılması gerektiğini vurguladı.