Van’ın çözüm bekleyen sorunları
Van’ın çözüm bekleyen temel sorunları, kentin potansiyeline rağmen yıllardır süren ihmalin boyutlarını gözler önüne seriyor. Dem Parti Van Milletvekili ve Kürdistan Komünist Partisi MYK üyesi Sinan Çiftyürek, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında Van’ın tarımdan hayvancılığa, eğitimden sağlığa, işsizlikten ulaşıma kadar birçok alanda ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Çiftyürek, sosyoekonomik gelişmişlik endekslerinde Van’ın yıllardır son sıralarda yer aldığını hatırlatarak, Doğu Anadolu Projesi’nin (DAP) merkezinde bulunmasına rağmen kentin yoksulluk sorunundan kurtulamadığını ifade etti.
Stratejik konuma rağmen ihmal
Van’ın İran ile uzun bir sınır hattına sahip stratejik bir kent olduğuna dikkat çeken Çiftyürek, buna rağmen İran’la ortak bir serbest bölge kurulamadığını, ihracat potansiyeline karşın Eximbank’ın Van’da bir şubesinin bulunmadığını söyledi. Ulaşım altyapısındaki eksikliklere de değinen milletvekili, yıllardır tamamlanamayan çevre yolunun bir yılan hikâyesine dönüştüğünü belirtti. Van Havalimanı’nın kargo uçaklarının iniş ve kalkışına uygun altyapıya sahip olmadığını, demiryolu ağının eski ve yetersiz kaldığını ifade eden Çiftyürek, Tatvan-Van hattında kesintisiz demiryolu bağlantısının sağlanması gerektiğini vurguladı.
Hayvancılıkta büyük gerileme
Van’ın Türkiye’deki meraların yaklaşık yüzde 10’unu barındırmasına rağmen tarım ve hayvancılığın ciddi bir gerileme yaşadığını söyleyen Çiftyürek, kırsal alanların yeterli destek alamadığı için boşaldığını belirtti. 2002 yılında yaklaşık 5 milyon küçükbaş hayvan bulunan Van’da bu sayının bugün 2,5 milyon seviyelerine gerilediğini ifade eden Çiftyürek, bunun hem Van hem de ülke ekonomisi açısından olumsuz bir tablo ortaya çıkardığını kaydetti. Van peynirinin Türkiye’nin en bilinen yöresel ürünlerinden biri olmasına rağmen hak ettiği marka değerine kavuşamadığını belirten Çiftyürek, bu konuda kamu kurumlarının daha fazla destek sunması gerektiğini söyledi.
Basın toplantısında Van’ın tarımsal üretim potansiyeline de dikkat çeken Çiftyürek, kentin önemli bir sebze ve meyve üretim kapasitesine sahip olduğunu ifade etti. Erciş üzümünün kendine özgü niteliğine rağmen bölgede bu üretimi değerlendirecek sanayi yatırımlarının bulunmadığını belirten Çiftyürek, Bahçesaray cevizinin de büyük bir ekonomik değer taşıdığını söyledi. Tarım sektörüne gerekli teknik ve mali desteğin verilmesi halinde Van’ın yıllık 1 milyar dolar düzeyinde sebze ve meyve ihracatı yapabilecek potansiyele sahip olduğunu kaydetti.
Sanayi ve işsizlik vurgusu
Van’da sanayicilerle yaptığı görüşmelere de değinen Çiftyürek, ulaşım sorunları, altyapı eksiklikleri ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle yatırımcıların bölgeden uzaklaştığını ileri sürdü. Kentte özellikle genç işsizliğinin ciddi boyutlara ulaştığını belirten Çiftyürek, gençler arasında işsizlik oranının yüzde 60 seviyelerine çıktığının ifade edildiğini söyledi. Çok sayıda gencin çalışmak için batı illerine göç etmek zorunda kaldığını belirten Çiftyürek, iş kazalarında yaşamını yitiren genç işçilerin cenazelerinin sık sık Van’a getirildiğini dile getirdi. Meydan işçilerinin ağır çalışma koşulları altında yaşam mücadelesi verdiğini ifade eden Çiftyürek, düzensiz istihdamın, düşük ücretlerin ve sosyal güvencesiz çalışmanın kentte önemli bir sorun olmaya devam ettiğini söyledi.
Eğitim ve sağlıkta yapısal sorunlar
Kamu emekçileriyle yaptığı görüşmelerde Kanun Hükmünde Kararname (KHK) mağduriyetlerinin de gündeme geldiğini aktaran Çiftyürek, bu sorunun çözüme kavuşturulması gerektiğini belirtti. Eğitim alanında ücretli, sözleşmeli ve kadrolu öğretmenler arasındaki ücret farklılıklarını eleştiren Çiftyürek, yüz binlerce öğretmenin atama beklediğini ifade etti. Sağlık alanında ise kamu hizmetlerinin giderek ticarileştiğini savunan Çiftyürek, Van’ın bölgesel bir sağlık merkezi olmasına rağmen mevcut hastane kapasitesinin ihtiyacı karşılamakta yetersiz kaldığını söyledi.
Van’ın turizm, tarım, hayvancılık ve ticaret alanlarında büyük bir potansiyele sahip olduğunu belirten Çiftyürek, mevcut politikalar nedeniyle bu potansiyelin yeterince değerlendirilemediğini savundu. Tarihi ve doğal zenginlikleriyle Van’ın önemli bir turizm merkezi olabileceğini ifade eden Çiftyürek, bölgenin kalkınması için altyapı yatırımlarının artırılması, üretimin desteklenmesi ve istihdam yaratacak projelerin hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Çiftyürek, Van’ın sorunlarının çözümünün yalnızca bölge halkı açısından değil, Türkiye’nin ekonomik ve sosyal gelişimi açısından da önemli olduğunu belirtti.
