Almanya’da Federal Meclis Bilimsel Hizmetler Dairesi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını Birleşmiş Milletler Şartı’na aykırı bularak “uluslararası hukuk ihlali” olarak nitelendirdi. Raporda, Almanya’daki ABD üslerinin bu saldırılarda kullanılmış olması halinde Berlin’in de uluslararası hukuk bakımından sorumlulukla karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapıldı. Alman Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier da geçen hafta savaşın “uluslararası hukukun ihlali” olduğunu söylemişti.
Federal Meclis uzmanlarının 12 sayfalık raporunda, BM Şartı’nın 2. maddesinin 4. fıkrasında yer alan kuvvet kullanma yasağının ihlal edildiği vurgulandı. Rapora göre saldırılar, ne BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirildi ne de meşru müdafaa istisnası kapsamında değerlendirilebilecek koşulları taşıyor.
BM Şartı’nın temel ilkelerine aykırılık
Raporda, başka bir devletin toprak bütünlüğüne veya siyasal bağımsızlığına karşı kuvvet kullanılmasının uluslararası hukukun emredici normları arasında yer aldığı hatırlatıldı.
Uzmanlar, İran’a yönelik saldırıların BM Güvenlik Konseyi kararı olmaksızın gerçekleştirildiğini, bu nedenle kuvvet kullanma yasağına getirilen istisnalara da uymadığını belirtti.
Bu değerlendirme, Alman devletinin savaşın hukuki niteliği konusunda uzun süredir sürdürdüğü “inceleme devam ediyor” çizgisiyle de çelişen güçlü bir resmi görüş olarak öne çıktı.
Ramstein üssü üzerinden Almanya sorumluluğu tartışması
Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri, Almanya’daki ABD üslerinin olası kullanımı üzerinden Berlin’in sorumluluğuna ilişkin değerlendirme oldu.
Özellikle Ramstein Air Base üssünün ABD’nin Orta Doğu operasyonlarında stratejik merkez işlevi gördüğü biliniyor.
Uzmanlar, üslerin somut biçimde İran’a yönelik saldırılarda kullanıldığının kanıtlanması halinde Almanya’nın da “dolaylı kuvvet kullanımı” nedeniyle sorumlu tutulabileceğini belirtti.
Bu uyarı, daha önce Belarus’un Rusya’nın Ukrayna’ya saldırılarında topraklarını kullandırmasının “suç ortaklığı” bağlamında tartışılmasına benzetildi.
Muhalefet baskısı büyüyor
Savaşın bir ayı geride kalırken Alman iç siyasetinde de baskı artıyor.
Alternative for Germany Eş Başkanı Tino Chrupalla, ABD askerlerinin Almanya’dan çekilmesi çağrısı yaptı.
The Left ise hükümete, ABD üslerinin İran savaşı için kullanılmasını açık biçimde yasaklama çağrısında bulundu.
Muhalefet partileri, aksi durumda Almanya’nın hem siyasi hem hukuki açıdan ağır sonuçlarla karşılaşabileceğini savunuyor.
Arka plan
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’tan bu yana İran’a yönelik sürdürdüğü savaş, Avrupa’da hukuki ve siyasi tartışmaları derinleştirdi. Almanya, şimdiye kadar çatışmanın hukuki niteliği konusunda temkinli açıklamalar yaparken, Federal Meclis uzman raporu Berlin’in pozisyonunu daha da tartışmalı hale getirdi. Enerji fiyatları ve Hürmüz Boğazı kaynaklı ekonomik etkiler de Alman siyasetinde savaşın sonuçlarını daha görünür kılıyor.