İran, Amerika Birleşik Devletleri ile olası müzakereler öncesinde uranyum zenginleştirme oranlarını azaltmayı içeren yeni bir öneri hazırladığı yönünde haberler geldi. Ancak ülke, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun yurtdışına çıkarılmasına onay vermiyor. Aynı zamanda, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in olası tehditler karşısında devlet içerisinde bir “acil durum planı” oluşturduğu iddia ediliyor.
İran yönetiminin, nükleer programına dair yeni bir teklif üzerinde çalıştığı bildiriliyor. Tahran, yaklaşık 300 kilogram yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı reddettiğini, ancak zenginleştirme oranını azaltma konusuna açık olduklarını dile getiriyor. Guardian’ın haberine göre, bu teklifin önümüzdeki günlerde Washington’a sunulması bekleniyor. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’daki askeri varlığına nasıl bir tepki vereceği merak ediliyor.
İran’ın şu anki uranyum zenginleştirme oranı yüzde 60 seviyesinde bulunuyor. Bu oran nükleer silah üretimine bir adım mesafede kabul ediliyor. Yetkililer, bu oranı yüzde 20 veya daha alt seviyelere çekmeye hazır olduklarını, bunun da Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) denetiminde gerçekleşebileceğini ifade ettiler.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin zenginleştirme hakkından vazgeçmesini talep etmediğini öne sürdü. Görüşmelerin zenginleştirme seviyeleri ve kullanılacak santrifüj sayıları üzerinde yoğunlaşacağını belirtti. İranlı kaynaklardan alınan bilgilere göre, uranyum stoklarının Rusya’ya gönderilmesi veya uluslararası bir konsorsiyuma bağlanması konuları resmi olarak masaya yatırılmadı. Bir diplomat, “Nükleer materyal ülke dışına çıkarılmayacak” diyerek bu durumun denetim süreçlerini daha da kritik hale getirdiğini vurguladı.
Arakçi, ABD’nin kalıcı zenginleştirme yasağı talep etmediğine dair açıklamalarda bulunsa da, Washington’un BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, ABD’nin amacının “sıfır zenginleştirme” olduğunu belirtti.
Diğer bir yandan, Ayetullah Ali Hamaney’in olası bir suikast veya hava saldırısı durumuna karşı bir “acil durum planı” hazırladığı iddia ediliyor. The New York Times’ın haberine göre, Hamaney, uzun yıllardır yakınında bulunan Ali Laricani’yi devlet yönetiminde daha merkezi bir konuma getirdi. Geçtiğimiz ay yaşanan protesto gösterileri ve Washington’dan gelen askeri müdahale tehditleri sırasında, eski Devrim Muhafızları komutanı olan Laricani’nin etkin bir şekilde devlet işlerinin başına geçtiği aktarılıyor.