BM’den ABD ve Rusya’ya çağrı: Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın (New START) sona ermesinin, dünya genelinde barış ve güvenlik için büyük bir tehdit oluşturduğunu vurgulayarak ABD ve Rusya’ya yeni bir anlaşma yapmaları yönünde çağrıda bulundu. Guterres’in bu konudaki yazılı açıklaması, BM Genel Sekreterliği tarafından yayımlandı.
Guterres, New START’ın gece yarısı itibarıyla sona ermesinin, 50 yılı aşkın bir süredir herhangi bir uluslararası sınırlamanın bulunmadığı bir duruma işaret ettiğini ifade etti. Bu durumun, uluslararası barış ve güvenlik açısından kritik bir eşik oluşturduğunu belirtti.
ABD ve Rusya’nın dünya üzerindeki nükleer silahların büyük kısmına sahip olduğunu hatırlatan Guterres, Soğuk Savaş dönemi ve sonrasındaki nükleer silah kontrolü çabalarının, büyük felaketlerin önlenmesine önemli katkılarda bulunduğunu söyledi. Ayrıca, Yeni START Anlaşması’nın binlerce nükleer başlığın azaltılmasına olanak sağladığını ve bu düzenlemenin tüm dünya için güvenliği artırdığını belirtti.
Guterres, anlaşmanın sona ermesinin, nükleer silah kullanımının riskinin son on yılların en yüksek seviyesine ulaştığı bir zamana denk geldiği uyarısında bulundu. Her iki ülkeye, risklerin azaltılması ve ortak güvenliğin güçlendirilmesi için bir an önce müzakere masasına dönmeleri çağrısını yaptı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Şubat’ta süresi dolacak olan Yeni START’ın uzatılması için yapılan girişimlerin ABD tarafından dikkate alınmadığını duyurdu. Bakanlık, tarafların artık anlaşmadaki yükümlülüklere bağlı olmadığını açıkladı.
Yeni START, ABD’nin Sovyetler Birliği ile 1991 ve Rusya ile 1993 yılında imzaladığı nükleer silahların azaltılması anlaşmalarının devamı niteliğinde olup, 2010 yılında imzalanmıştı. Bu anlaşma, uzun menzilli nükleer başlıklar ve onları taşıyan füze sistemleri üzerinde kısıtlamalar getirmişti. Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine bir yıl daha uyacağını belirtmişti, fakat bu ek sürenin de sona erdiği bildirildi.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) verilerine göre, Rusya 5,459, ABD ise 5,177 nükleer başlıkla en fazla nükleer silah bulunduran ülkeler. Çin’in nükleer başlık sayısının ise 600’ün üzerinde olduğu tahmin ediliyor.