Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), TÜİK’in Aralık 2025 Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarını değerlendirdiği “İşsizliğin Görünümü Ocak 2026” raporunu yayımladı. Raporda, dar tanımlı işsizlik ile geniş tanımlı işsizlik arasındaki makasın giderek açıldığına dikkat çekilirken, gerçek işsiz sayısının resmi verilerin çok üzerinde olduğu belirtildi.
İşsizlik gerilemiyor
TÜİK verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı Aralık 2025’te 2 milyon 736 bin kişi olarak gerçekleşti. Ancak DİSK-AR, geniş tanımlı işsiz sayısını (âtıl işgücü) 11 milyon 593 bin olarak hesapladı. Rapora göre, dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 7,7’ye gerilese de, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 28,6 seviyesine yükseldi. Raporda, “Geniş tanımlı işsizlik ile dar tanımlı işsizlik arasında uçurum artıyor” tespiti yapılarak iki veri arasındaki farkın yüzde 20,9 puana ulaştığı vurgulandı.
Geniş tanımlı işsizlikteki artışın nedenleri
Rapor, dar tanımlı işsiz sayısının son bir yılda 339 bin azalmasına rağmen, geniş tanımlı işsiz sayısının 188 bin kişi arttığını ortaya koydu. Bu artışın temel sebepleri arasında “zamana bağlı eksik istihdam” ve “potansiyel işgücü”ndeki yükseliş gösterildi. Detaylar şöyle sıralandı:
- Zamana Bağlı Eksik İstihdam: Haftalık 40 saatten az çalışan ve imkânı olması durumunda daha çok çalışmak isteyenlerin sayısı son bir yılda 156 bin artarak 3 milyon 675 bine yükseldi.
- Potansiyel İşgücü: İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar ile ümitsiz işsizleri kapsayan bu gruptaki kişi sayısı son bir yılda 371 bin artarak 5 milyon 181 bine ulaştı. Yani, 5,2 milyon kişi çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor.
Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 38,3
TÜİK’in açıkladığı dört ayrı işsizlik türünde de kadın işsizliğinin erkeklerden oldukça yüksek olduğu görüldü. Aralık 2025’te geniş tanımlı erkek işsizliği yüzde 22,8 iken, geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 38,3 olarak gerçekleşti. Cinsiyetler arası işsizlik farkının 15,5 puana çıktığı belirtilen raporda, sayısal olarak bakıldığında geniş tanımlı kadın işsiz sayısının 5 milyon 664 bin kişiyi bulduğu kaydedildi.
Resmi işsizlerin yüzde 81’i işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor
DİSK-AR raporu, işsizlik sigortasının koruyuculuktan uzak olduğunu da gözler önüne serdi. Aralık 2025’te TÜİK’in açıkladığı 2 milyon 736 bin resmi işsize karşılık, İŞKUR verilerine göre sadece 513 bin 724 kişi işsizlik ödeneği alabildi. Bu verilere göre, resmi işsizlerin sadece yüzde 18,8’i işsizlik ödeneğinden yararlanabildi. Yaklaşık 2,2 milyon işsiz ödenekten yoksun kalırken, her 10 işsizden 8’inin (yüzde 81,2) işsizlik sigortasından faydalanamadığı tespit edildi. Raporda, ödeneğe erişim koşullarının ağır olması ve fon kaynaklarının amacı dışında kullanılması bu durumun temel nedenleri olarak sıralandı.
Kaynak: Evrensel.net