İran çarşı protestoları, ekonomik krizle başlayan ve kısa sürede politik bir nitelik kazanan gösterilerle Tahran merkezli olarak ülke geneline yayılırken, İsrail istihbarat servisi Mossad’dan dikkat çekici bir açıklama geldi. Mossad, Farsça yayın yapan resmi X hesabı üzerinden İranlı protestoculara seslenerek eylemleri sürdürme çağrısında bulundu.
İsrail ordu radyosunun aktardığına göre Mossad, paylaşımında “Birlikte sokaklara çıkın. Zaman geldi. Biz sizinleyiz” ifadelerini kullandı. Açıklamada, desteğin yalnızca söylem düzeyinde olmadığı öne sürülerek, “Sadece uzaktan ya da sözlerle değil. Sahada da sizinleyiz” denildi.
Ekonomik kriz sokağa taştı
Protestolar, Pazar günü Tahran’da esnafın İran riyalinin hızla değer kaybetmesine ve artan yaşam maliyetlerine karşı kepenk kapatmasıyla başladı. Kısa sürede farklı kentlere yayılan eylemlere üniversite öğrencilerinin de katılmasıyla gösteriler daha geniş bir toplumsal taban kazandı. Döviz kurlarındaki sert yükseliş, ithalat fiyatlarını artırırken perakende ticaretle geçinen kesimleri doğrudan etkiledi.
İdamlar, suçlamalar ve “ajan” söylemi
İran yönetimi son aylarda, “İsrail ajanı” oldukları iddiasıyla çok sayıda kişiyi idam etti. İnsan hakları savunucuları ise Tahran’ı, barışçıl protestoları bastırmak için bu suçlamaları sistematik biçimde kullandığı gerekçesiyle eleştiriyor. Mossad’ın açık çağrısı, bu iddiaları daha da tartışmalı hale getirdi.
Trump tehdidi ve bölgesel gerilim
Mossad’ın açıklaması, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasında bu hafta yapılan görüşmenin hemen ardından geldi. Görüşme sonrasında Trump, İran’ın nükleer ya da balistik füze programlarını yeniden inşa etmesi durumunda yeni saldırıların gündeme gelebileceği tehdidinde bulunmuştu.
İran ve İsrail arasındaki gerilim, bu yıl 12 gün süren doğrudan savaşla yeni bir aşamaya taşınmıştı. İsrail, nükleer ve füze kapasitesini hedef aldığını savunduğu saldırılarda sivil alanları da vururken; İran bu saldırılara insansız hava aracı ve füzelerle karşılık verdi. Çatışmalara ilerleyen süreçte ABD de dahil olmuş, İran’daki nükleer tesisler bombalanmıştı.
Kaynak: BBC Persian
Rojnameya Newroz