ABD Yüksek Mahkemesi, President Donald Trump’ın uyguladığı geniş çaplı gümrük tarifelerini iptal etti. Mahkeme, Başkan’ın yetkilerini aştığına karar verdi.
Cuma günü alınan altıya üç oyla sonuçlanan bu karar, Amerika’nın ticaret ortaklarına karşı uyguladığı geniş kapsamlı gümrük vergilerinin yanı sıra, bu tarifelerin acil durum yetkileri çerçevesinde yürürlüğe girdiğine dikkat çekiyor. Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın gümrük tariflerini belirleme yetkisinin “açıkça” Kongre’ye verildiğini belirtti.
Baş Yargıç John Roberts, “Ülkenin kurucuları, vergi yetkisini Yürütme Organına devretmemiştir” ifadesini kullandı. Yargıçlar arasında muhalefet görüşüyle öne çıkan Samuel Alito, Clarence Thomas ve Brett Kavanaugh’ın kararın aleyhinde olduğu bildirildi. Kavanaugh, yazdığı muhalefet şerhinde, “Gümrük tarifeleri, mantıklı bir politika olup olmaması bakımından ayrı bir mesele. Ancak hukuki metin açısından yasaldır” dedi.
Yüksek Mahkeme’nin verdiği karar, Trump’ın diğer yasal çerçevelere dayanarak vergi uygulamasını engellemiyor. Bu alanlarda, üst düzey yetkililer alternatif yollarla gümrük tarifelerini sürdürmeyi planladıklarını belirtti. Mahkemenin bu kararı, Trump’ın yürütme yetkisini olağanüstü bir şekilde genişleten bir dizi kısa vadeli kazanımdan sonra geldi.
Cumhuriyetçi başkan, davayı eşine az rastlanan tarihi bir dava olarak tanımlarken, olumsuz bir kararın ülke ekonomisine zarar vereceğini vurguladı. Ancak, siyasi yelpazede hem Cumhuriyetçi hem de diğer gruplardan gelen muhalefet, gümrük tarifelerini desteklemiyor. Kamuoyu yoklamaları, halk arasında bu tarifelere karşı olumsuz bir tavır olduğunu gösterdi.
Anayasa, gümrük vergisi belirleme yetkisini Kongre’ye devrediyor. Ancak Trump yönetimi, acil durumlarda ithalat düzenlemesi için verilen yasanın gümrük tarifelerini belirleme yetkisini de içerdiğini düşünüyor. Diğer başkanlar bu yasayı genellikle yaptırım amaçlı kullanırken, Trump bu yasayı ithalat vergileri için uygulayan ilk başkan oldu.
Trump, Nisan 2025’te ulusal acil durum ilan ederek bazı ülkelerle karşılıklı gümrük tarifeleri uygulamaya başladı. Bu tarifeler, Kanada, Çin ve Meksika’ya yönelik görünürde bir uyuşturucu kaçakçılığı acil durumuna dair önlemlerle hayata geçirildi. Davacılar, acil durum yasasının gümrük vergilerinden bahsetmediğini ve Trump’ın bu gücü kullanmasının, Biden’ın öğrenci kredisi affı gibi pek çok düzenlemesiyle çelişkili olduğunu savundular.
Kongre Bütçe Ofisi, Trump’ın gümrük vergilerinin ekonomik etkisinin önümüzdeki on yıl içinde 3 trilyon dolar civarında olacağını öngörmektedir. Federal verilere göre, Hazine, Trump’ın uyguladığı ithalat vergileri üzerinden 133 milyar dolar gelir elde etti. Ülke genelinde pek çok şirket, özellikle büyük depo zinciri Costco da dahil, gümrük vergileri için geri ödeme talebiyle mahkemeye başvurmuş durumda.