Sahra Çölü’nde ortaya çıkarılan yeni bir Spinosaurus türüne ait fosil, bu dev yırtıcının tamamen suda yaşayan bir canlı olmaktan ziyade sığ sularda yürüyerek avlanan bir “cehennem balıkçılı” olabileceğini gösterdi.
Yaklaşık 20 kişilik bir araştırma ekibinin Nijer’in Orta Sahra bölgesinde yürüttüğü kazılarda gün yüzüne çıkarılan fosil, Spinosaurus mirabilis adlı türe ait. Bulgular, türün hareket biçimi ve yaşam alanına dair yeni ipuçları sunuyor.
Kıyıdan yüzlerce kilometre uzakta
Daha önce bulunan Spinosaurus fosillerinin çoğu, kıyı şeridine yakın tortul alanlarda tespit edilmişti. Bu nedenle bazı araştırmacılar, bu türlerin tamamen suda yaşadığı ve su altında avlandığı görüşünü savunuyordu.
Ancak yeni fosil, Spinosaurus’un en yakın deniz kıyısından 500 ila 1000 kilometre uzaklıkta, nehirlerle bölünmüş ormanlık bir iç bölgede de yaşadığını ortaya koydu. Araştırmacılar, türün yaklaşık 100–95 milyon yıl önce nehir kenarı habitatında uzun boyunlu dinozorlarla birlikte varlık gösterdiğini belirtiyor.
“İki metre derinlikte rahatça yürüyebiliyordu”
Science dergisinde yayımlanan çalışmanın yazarlarından paleontolog Paul Sereno, Spinosaurus’u şöyle tanımlıyor:
“Bu dinozoru, sağlam bacaklarıyla iki metre derinlikteki suda rahatlıkla yürüyebilen; ancak zamanının çoğunu, o dönemin büyük balıklarını avlamak için daha sığ sularda geçiren bir tür ‘cehennem balıkçılı’ olarak hayal ediyorum.”
Araştırmaya göre türün sırtında keratinle kaplı, eğri kılıç biçiminde çıkıntılar bulunuyordu. Muhtemelen parlak renklere sahip bu yapılar, hem görsel bir gösterge hem de tür içi iletişim aracı işlevi görmüş olabilir.
Kaygan balıklar için “ölümcül tuzak”
Fosil üzerinde yapılan incelemeler, Spinosaurus mirabilis’in dişlerinin birbirine kenetlendiğini ortaya koydu. Alt çenedeki dişler dışa doğru çıkıntı yaparken, üst çenedeki dişlerin arasına yerleşiyordu. Bu yapı, kaygan nehir balıklarını yakalamak için son derece etkili bir kapan mekanizması oluşturmuş olabilir.
Araştırmacılar, bulguların balıkla beslenen dev dinozorların evriminde yeni bir aşamaya işaret ettiğini belirtiyor. Buna göre:
İlk aşamada Jura Dönemi’nin başlarında uzun kafataslı balık avcıları ortaya çıktı.
İkinci aşamada Erken Kretase’de Spinosaurus, Tetis Denizi kıyılarına yayıldı.
Üçüncü aşamada ise S. mirabilis gibi türler Kuzey Afrika’da sığ su avcıları olarak uzmanlaştı.
Sereno, yeni türün dijital modellerinin Sahra Çölü’nde güneş enerjisiyle çalışan bir dizüstü bilgisayarda ilk kez bir araya getirildiği anın ekip için “son derece duygusal” olduğunu belirterek, keşfin hem bilimsel hem de insani açıdan unutulmaz bir deneyim olduğunu ifade etti.
Kaynak: İlke TV