İngiltere, İsveç, Fransa, Almanya ve Hollanda, Rus muhalif Aleksey Navalnıy’ın cezaevinde ölümcül bir toksinle zehirlendiğini öne sürdü. Bakanlar, Şubat 2024’te Navalnıy’ın hapisteki vefatıyla ilgili ortak bir bildiri yayımladı.
Yapılan açıklamada, “Aleksey Navalnıy’ın ölümcül bir zehirle zehirlendiğine dair kuvvetli kanıtlar mevcut” denildi. Ayrıca, Navalnıy’dan alınan örneklerin testlerinin, “epibatidin” isimli maddelerin varlığını kesin şekilde doğruladığı dile getirildi. Epibatidin, Güney Amerika’nın zehirli ok kurbağalarında bulunan bir toksin olduğu ve Rusya’nın bu maddeyi doğal olarak barındırmadığına dikkat çekildi.
Rusya, Navalnıy’ın doğal sebeplerle öldüğünü savunsa da, epibatidinin yüksek derecede zehirli olduğu ve bildirilen semptomlar göz önüne alındığında, bu zehirlenmenin ölümüyle ilgili güçlü bir ihtimal teşkil ettiği vurgulandı. Navalnıy’ın hapisteki ölümünün, Rusya’nın bu zehri uygulama yeteneğine ve motivasyonuna sahip olduğunu göstermekte olduğu belirtildi. Rusya’nın hem uluslararası hukuku hem de Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ni ihlal ettiği ifade edildi.
Açıklamada ayrıca, İngiltere, İsveç, Fransa, Almanya ve Hollanda’nın, 2020’de Navalnıy’ın Novichok ile zehirlendiğini kınadığı hatırlatıldı. Bu olayın, 2018’de Rusya’nın Salisbury’deki sinir gazı saldırısıyla bağlantılı olduğu ve bu saldırının sonunda İngiliz vatandaşının hayatını kaybetmesine neden olduğu hatırlatıldı.
Her iki durumda da saldırılara yönelik yeterli araç, motivasyon ve uluslararası hukuku hiçe sayma eğilimi taşıyan tek ülkenin Rusya olduğu belirtildi. Açıklama, “Bu yeni bulgular, Rusya’nın Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ni ve Biyolojik ve Toksin Silahları Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle yeniden sorumlu tutulması gerektiğini vurgulamaktadır. Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ndeki temsilcilerimiz, bugün Genel Direktör’e Rusya’nın bu sözleşmeyi çiğnediğini bildiren bir mektup iletti. Ayrıca, Rusya’nın kimyasal silahlarını imha etmediği konusunda endişelerimiz devam ediyor. Biz ve ortaklarımız, Rusya’yı hesap verme sürecinde tutmak için gereken tüm politika araçlarını kullanacağız” ifadesini kullandı.
Navalnıy, terör ve aşırıcılıkla bağlantılı kişilerin listesine eklenen ve aşırılık yanlısı grup kurmaktan mahkum edilen bir muhalif olarak, 2024 yılının Şubat ayında hapiste hayatını kaybetti.