TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçesi görüşülürken söz alan DEM Parti Van Milletvekili ve KKP MYK üyesi Sinan Çiftyürek, Türkiye’nin tarım politikalarındaki eksikliğe dikkat çekti. Bakanlığın sunumunda stratejik bir yönelim görmediğini söyleyen Çiftyürek, tarımın bir “sektör” olarak adlandırılmasını reddederek, “Tarım toplumun ve yaşamın kendisidir; savunma dâhil tüm bakanlıkların üzerinde ele alınması gereken bir meseledir” ifadelerini kullandı.
“Tarım anlayışı değişmezse Konya Ovası 2075’i çıkaramaz”
Konuşmasında Türkiye’nin hızla derinleşen iklim krizine sürüklendiğini belirten Çiftyürek, kuruyan göller, azalan su kaynakları ve artan çölleşme riskine dikkat çekti.
Türkiye’de 240 gölden 186’sının kuruduğunu vurgulayan Çiftyürek, kendi seçim bölgesi olan Van’daki küçük göllerin ve kuş cennetlerinin de hızla yok olduğunu aktardı.
Konya Ovası, Amik Ovası, Çukurova ve Ege’nin önümüzdeki yıllarda tarımsal üretimi sürdüremeyecek noktaya doğru ilerlediğini söyleyen Çiftyürek:
“Bugünkü siyaset anlayışı devam ederse Konya Ovası’nın 2075’e kadar tarımsal konumunu koruyacağına kimse inanmıyor. Aynı risk İzmir ve Bursa için de geçerlidir.” dedi.
“Dağlarımız kar tutmuyor; Cilo’da 20 bin yıllık buzullar eriyor”
İklim değişikliğinin bölgede dramatik etkiler yarattığını belirten Çiftyürek, Bolu, Erciyes, Süphan ve Cilo Dağı’nda kar örtüsünün eskisi gibi kalmadığını, Cilo Dağı’ndaki 20 bin yıllık buzulların erimeye başladığını söyledi.
Bu tablo karşısında iktidarın hâlâ sorunu “bir sektör tartışması” gibi ele aldığını belirten Çiftyürek:
“Eğer beka arıyorsanız sınır ötesinde değil, kuruyan topraklarda arayın.” ifadelerini kullandı.
İran örneği: “Tahran’ı taşımaktan bahsediyorlar; Mardin, Bursa ve İzmir de risk altında”
İran Cumhurbaşkanı’nın Tahran’ın taşınmasını gündeme getiren açıklamalarına atıf yapan Çiftyürek, benzer durumun Türkiye’nin büyük şehirleri için de geçerli olabileceğini söyledi.
Mardin, İzmir ve Bursa’nın ilerleyen yıllarda su krizi nedeniyle yaşanamaz hâle gelebileceğini belirtti.
“Güneş enerjisi yanlış yere kurulursa felakete dönüşür”
Kürdistan’da yapılan GES (Güneş Enerjisi Santrali) yatırımlarına da değinen Çiftyürek, projelerin planlamasız biçimde tarım alanlarının ortasına kurulmasını eleştirdi. Antep’te fıstık bahçelerinin içine kurulan GES’lerin sıcaklığı artırarak tarım ürünlerini olumsuz etkilediğini anlattı.
“Şirketlere sınırsız yetki veriliyor; köylü çaresiz bırakılıyor”
Maden ve enerji projelerinde şirketlerin “kamu yararı” gerekçesiyle desteklendiğini belirten Çiftyürek, bazı bölgelerde zeytinliklerin ve köylülerin yaşam alanlarının bu şekilde yok edildiğini söyledi.
Antep’te köylülerin itiraz ettiği GES projesinde, şirketin geri adım atmak yerine beş evi ve üç bahçeyi “kamu yararı” kapsamına aldırdığını anlattı.
“Bütçe böyle devam ederse felaketler büyüyecek”
Konuşmasının sonunda çözüm önerilerini paylaşan Çiftyürek, Tarım Bakanlığı bütçesinin iklim krizinin nedenlerini ortadan kaldıracak nitelikte olmadığını söyledi.
Stratejinin “sonuçlarla değil nedenlerle mücadeleye” odaklanması gerektiğini vurguladı.
Tarımın yeniden toplumun ve uygarlığın temeli olarak ele alınması gerektiğini belirten Çiftyürek:
“Bu politikalar değişmezse genç kuşaklar önümüzdeki 40–60 yıl içinde çok ciddi bir beka sorunu yaşayacak.” dedi.
Van için özel olarak pozitif bir ormanlaştırma politikası uygulanmasını da öneren Çiftyürek, Çin’in büyük ölçekli ağaçlandırma projelerinin örnek alınabileceğini söyledi.
Rojnameya Newroz