ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ı “Taş Devri’ne geri göndermekle” tehdit ettiği bir dönemde krizi yumuşatma yönünde önemli bir gelişme yaşandı: Küresel petrol ticareti için kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin sayısında artış gözlemlendi.
Denizcilik verisi şirketi Windward’ın Cuma günü yayımladığı rapor, savaşın başından beri büyük ölçüde kapalı olan boğazdan Çarşamba günü 16 kargo gemisinin geçiş yaptığını ortaya koydu. Bir önceki gün bu sayı 11’di. Geçiş sayısı böylece üst üste üçüncü günde artmış oldu.
Rapora göre, bu gemilerin tamamına yakını Larak Adası boyunca İran kıyısına yakın seyretti. Rapor ayrıca üç geminin ise İran’ın kontrolündeki koridorun dışında, Umman kıyısına yakın bir güzergâhtan boğazı geçtiğine işaret ediyor.
Gemi takip platformu MarineTraffic’e göre de savaşın başından beri boğazdan ilk kez bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri geçti, Sohar adlı gemi Umman’ın başkentine ulaştı.
Fransız yayın kuruluşu RTL ise, Fransız denizcilik devi CMA’ya ait bir konteyner gemisinin dün Hürmüz’ü geçerek Basra Körfezi’nden çıkış yaptığını bildirdi. Böylece bir aydan uzun süre sonra ilk kez büyük bir Avrupalı denizcilik şirketine ait gemi Hürmüz’ü geçmiş oldu.
Malta bayraklı “Kribi” adlı gemi bu sabah Umman açıklarında seyir halindeydi. Geminin İran’ın misilleme saldırısına hedef olmamak için sürekli olarak telsiz yayınıyla “Sahip: Fransa” mesajını gönderdiği bildirildi.
Çin’den İran’a teşekkür
1 Mart’tan bu yana Hürmüz’den geçişlerin büyük bölümü İran’a giden ya da İran’dan gelen gemilerden oluşurken, az sayıdaki kısmının Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Hindistan, Çin veya Suudi Arabistan ile bağlantılı olduğu belirtildi.
Analistlere göre, Mart başında bölgedeki bazı gemiler, siyasi tarafsızlıklarını vurgulamak ve İran tarafından hedef alınma riskini azaltmak için telsiz yayınları ve navigasyon sistemleri ile Çin’le bağlantılarını bildirmeye başladı.
Çin hem siyasi hem de ekonomik nedenlerle İran savaşına karşı çıkıyor ve tarafları çatışmayı durdurmaya çağırıyor.
Pekin Salı günü, üç Çin gemisinin boğazdan geçişine izin verilmesi üzerine İran’a teşekkürlerini iletmişti.
Öte yandan son birkaç günde kaydedilen geçişler Hürmüz’ün savaş öncesi trafik hacminin yalnızca küçük bir bölümüne karşılık geliyor. Savaş öncesinde dünya genelinde taşınan ham petrol ve LNG’nin yüzde 20’si bu kritik boğazdan geçiyordu.
ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılarla 28 Şubat’ta başlayan savaşta çatışmalar Ortadoğu geneline yayılırken küresel ekonomi de sarsılıyor. Artan petrol fiyatları dünya genelinde yüz milyonlarca insanı doğrudan etkiliyor.
Trump: Sırada köprüler var
Denizlerde yaşanan bu sınırlı pozitif gelişmeye karşın bölgede çatışmalar ise tüm şiddetiyle sürüyor.
İsrail ordusu, İran’dan Cuma günü yeni bir füze salvosu düzenlendiğini ve hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini duyurdu. Son saldırıda can kaybı yaşanmazken bir füzenin bazı ev ve araçlara hasar verdiği açıklandı. İsrail askeri radyosu da Tel Aviv’deki bir tren istasyonunun şarapnel nedeniyle hasar gördüğünü bildirdi.
İran’ın füzeleri, Kuveyt’te de bir rafineride yangına yol açtı. Tesiste üretime ara verilirken saldırı sonucu bir su arıtma tesisi de hasar aldı.
Savaşta hedefi, çatışmanın ne kadar süreceği ve bundan sonra ne yapacağı konusunda çelişkili açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yeni tehditlerde bulundu.
Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Trump, İran’ın en uzun köprüsünün yıkıldığını belirterek ABD ordusunun “İran’da geriye kalanları yok etmeye henüz başlamadığını” söyledi, “sırada köprüler, ardından elektrik santralleri var” diye yazdı.
Trump önceki gün de “önümüzdeki 2-3 hafta boyunca İran’ı çok sert biçimde vuracaklarını” söylemiş, bu ülkeyi “ait olduğu Taş Devri’ne geri göndermekle” tehdit etmişti.
Reuters,AFP / BÜ,MUK
Kaynak: DW-WORLD´s Turkish Homepage