Türkiye, Suriye, Ukrayna ortak mekanizma kurdu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin 5 Nisan’da Şam’a yaptığı ziyaretin ardından Türkiye, Suriye ve Ukrayna arasında üçlü bir güvenlik ve lojistik mekanizması kuruldu. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha’nın duyurusuna göre, yeni mekanizma kapsamında üç ülke güvenlik işbirliği, gıda güvenliği ve lojistik konularını ele alacak. Ziyaret, Ukrayna’nın Körfez ülkelerine hava savunma sistemleri konusunda işbirliği önerilerinde bulunmak için başlattığı açılımın bir parçası olarak görülüyor.
Zelenskiy İstanbul’dan sonra Şam’a gitti
Zelenskiy, 4 Nisan’da İstanbul’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin ardından ertesi gün Türkiye Cumhurbaşkanlığı’na ait özel bir uçakla Şam’a gitti. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da 5 Nisan’da Şam’a resmi ziyaret gerçekleştirdi.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Fidan’ın Suriyeli makamlarla ikili görüşmesinin yanı sıra Zelenskiy’nin Suriye’de geçiş dönemi Devlet Başkanı Ahmed Şara ile yapacağı görüşmeye katılacağını duyurdu. Fidan, Şam’da önce iki devlet başkanının görüşmesine katıldı, ardından Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha ile üçlü bir görüşme daha gerçekleştirdi.
Sibiha: Tarihi bir dönüm noktası
Görüşmeler sonrası ortak açıklama yapılmazken, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha sosyal medya hesabından kapsamlı bir açıklama yaptı. Sibiha, “Şam’da, meslektaşlarım Hasan Şeybani ve Hakan Fidan ile Türkiye-Suriye-Ukrayna arasında yeni üçlü bir formatta toplantı gerçekleştirdik. Devlet Başkanı Zelenskiy’nin bugünkü tarihi ziyareti ve Suriye Devlet Başkanı Şara ile görüşmesinin ülkelerimiz için bir dönüm noktası oluşturduğu konusunda uzlaştık” dedi.
Üç ülkenin öncelikleri: Güvenlik, gıda ve lojistik
Sibiha’nın açıklamasına göre, yeni mekanizmanın öncelikleri arasında güvenlik işbirliği, gıda güvenliği ve lojistik konular bulunuyor. Sibiha, ticaret yolları ve deniz yolu taşımacılığı güvenliğinin önemi üzerinde durduklarını, bu konunun ortak öncelik olarak ele alınacağını kaydetti. Ukrayna’nın yeni girişimler aracılığıyla Suriye ve diğer bölge ülkelerine tahıl gönderebileceğini de söyledi.
Zelenskiy de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Yeni ilişkiler ve olanaklar inşa ediyoruz, güvenliğimizi sağlamak için çabalarımızı artırıyoruz” ifadelerini kullandı.
Fidan’dan ABD’li yetkili ile Ankara’da görüşme
Dışişleri Bakanı Fidan, Şam ziyareti sonrası bugün ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile Ankara’da bir araya geldi. Görüşmeye ilişkin açıklama yapılmadı.
Ukrayna’nın Ortadoğu açılımı
Zelenskiy’nin Şam ziyareti, Ukrayna liderinin İran’ın misilleme saldırıları nedeniyle zor duruma düşen Körfez ülkelerine hava savunma sistemleri konusunda işbirliği önerilerinde bulunmak için başlattığı açılımın parçası olarak görülüyor. Katar ve Suudi Arabistan ile savunma anlaşmaları imzalayan Ukrayna, kendi savaş tecrübesi ve hava savunma teknolojisini paylaşmaya hazır olduğu mesajını tüm bölge ülkelerine iletti.
Suriye’nin güvenlik kapasitesi
Ukrayna ile işbirliğinin Suriye açısından en önemli başlıklarından biri, ülkenin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi. Şam yönetimi, ülkenin iç güvenliği ve sınırlarının güvenliğinin sağlanması için ulusal çapta yeni güvenlik kurumları oluşturuyor. Suriye’nin bu kapsamda en yakın işbirliği yaptığı ülke Türkiye. İki ülkenin Ağustos 2025’te imzaladığı anlaşma, bu işbirliğinin temelini oluşturuyor.
Türkiye ve Ukrayna son 10 yılda savunma sanayi ve güvenlik konularında yoğun bir işbirliği geliştirdi, ilişkilerini stratejik ortak seviyesine çıkardı. Suriye’de yapılan ilk üçlü toplantının, bu ilişkinin daha da gelişmesi açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.