Ortadoğu’daki savaşın derinleşmesi, küresel internet altyapısının kırılganlığını yeniden gündeme taşıdı. Veri akışının büyük ölçüde dar boğazlara bağlı olması, Türkiye’yi karasal veri koridorlarında kilit ülke haline getiriyor.
DW Türkçe’nin yaptığı habere göre küresel veri trafiğinin yüzde 95’ten fazlası denizaltı fiber optik kablolar üzerinden sağlanıyor. Bu hatların önemli bölümü Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz gibi jeopolitik açıdan riskli bölgelerden geçiyor.
Denizaltı kabloları risk altında
Uzmanlar, tek bir saldırı veya kazanın aynı anda birden fazla veri hattını devre dışı bırakabileceğini belirtiyor. Geçmişte Kızıldeniz’de yaşanan kablo kesintileri aylarca süren internet aksaklıklarına yol açtı.
Bu kabloların onarımı da sınırlı kapasiteye bağlı. Dünyada bu işlemi gerçekleştirebilecek yaklaşık 60 özel gemi bulunuyor. Savaş koşulları bu gemilerin erişimini daha da zorlaştırıyor.
Dijital altyapı hedef haline geliyor
Son gelişmeler, dijital altyapının da çatışmaların doğrudan hedefi haline geldiğini gösteriyor. İran’ın bölgedeki saldırıları enerji tesislerinin yanı sıra veri merkezleri ve bağlantı noktalarını da tehdit ediyor.
Uzmanlara göre modern savaşlarda enerji, iletişim ve veri altyapısı stratejik hedefler arasında yer alıyor. Bölgedeki kullanıcılar için tam kesinti olmasa da hız düşüşleri ve gecikmelerin artabileceği belirtiliyor.
Türkiye merkezli veri koridorları
Körfez ülkeleri, denizaltı kablolarına bağımlılığı azaltmak için karasal veri hatlarına yöneliyor. Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri merkezli projeler Avrupa’ya uzanan yeni fiber ağlar kurmayı hedefliyor.
Planlanan projelerin büyük bölümü Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlanmayı öngörüyor. İstanbul’daki veri değişim noktaları ve Balkan hattı, yeni dijital ticaret yollarında kritik rol oynuyor.
Yeni hatlar, yeni riskler
Karasal hatların geçeceği Suriye, Irak ve Sudan gibi ülkelerdeki siyasi istikrarsızlık, bu projelerin güvenliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Geçmişte benzer projeler savaş ve gerilimler nedeniyle devre dışı kaldı. Uzmanlar, veri güvenliği, mülkiyet ve işletme sorunlarının da çözülmesi gerektiğini vurguluyor.
Alternatif olarak mesh ağlar ve yerel sistemler gibi internetsiz iletişim çözümleri de geliştiriliyor. Ancak bu teknolojiler henüz sınırlı kapasiteye sahip.