Münih’te Kürt diplomasisi: Almanya’nın Münih kentinde düzenlenen 62’nci Münih Güvenlik Konferansı kapsamında Kürt temsilciler yürüttükleri temaslarla diplomasi trafiğinin merkezine yerleşti. Mazlum Abdi ve İlham Ahmed ile Neçirvan Barzani başta olmak üzere Kürt aktörler; ABD, Fransa, Suudi Arabistan, Avrupa Birliği, Almanya ve Arap Birliği yetkilileriyle art arda görüşmeler gerçekleştirdi. Temaslarda Suriye’de entegrasyon süreci, Kürtlerin anayasal statüsü, IŞİD’e karşı mücadele, yaptırımlar ve bölgesel istikrar başlıkları ele alındı.
Konferansın ikinci gününde Mazlum Abdi ve İlham Ahmed, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile aynı masada buluştu. Görüşmede DSG-Şam entegrasyon başlığı, Kürtlerin haklarının anayasal güvenceye alınması ve IŞİD’e karşı ortak mücadele gündeme geldi. Abdi, toplantının “iyi geçtiğini” açıkladı. ABD tarafı yeniden yapılanma ve bölgesel güvenlik konularına vurgu yaptı.
ABD ve Fransa ile temaslar
Abdi ve Ahmed, Senatör Jeanne Shaheen başkanlığındaki ABD Senatosu heyetiyle de görüştü. Suriye Dışişleri Bakanlığı, görüşmede ülkenin birliği, egemenliği ve siyasi sürecin desteklenmesinin ele alındığını duyurdu.
Bir gün önce Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yapılan görüşmede ateşkes çabaları ve gerilimin azaltılması başlığı öne çıktı. Abdi, Fransa’nın istikrar ve terörle mücadele konusundaki tutumunu takdir ettiklerini açıkladı.
Abdi ve Ahmed ayrıca Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri ile mültecilerin durumu, kampların güvenliği ve uluslararası destek mekanizmalarını görüştü.
Suudi Arabistan ve bölgesel denge
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile yapılan görüşmeye Esad Hasan Şeybani de katıldı. Riyad yönetimi, Suriyelilerin üzerinde uzlaştığı her konuda katkı sunmaya hazır olduklarını bildirdi. 29 Ocak Anlaşması’nın uygulanması ve ulusal entegrasyon süreci gündeme geldi. Abdi, Suudi Arabistan’ın çözüm çabalarına verdiği destek nedeniyle teşekkür etti.
Barzani’nin AB ve Arap Birliği temasları
Neçirvan Barzani, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Suriye’deki gelişmeleri, Kürtlerin durumunu ve ekonomik işbirliği alanlarını görüştü. Von der Leyen, Kürdistan Bölgesi’nin “istikrar faktörü” rolünü vurguladı ve AB desteğinin süreceğini belirtti.
Barzani ayrıca Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebul Gheit ile bir araya geldi. Görüşmede Suriye dosyası, bölgesel ilişkiler, eğitim ve kalkınma başlıkları değerlendirildi. Ebul Gheit, Arap Birliği’nin Kürdistan Bölgesi’ne desteğini yineledi.
Almanya Federal Savunma Bakanlığı Devlet Bakanı Nils Schmid ile yapılan görüşmede ise Irak ve Kürdistan Bölgesi’ne yönelik askeri ve siyasi desteğin devam edeceği ifade edildi.
Şam-DSG anlaşması ve anayasal statü
Neçirvan Barzani ile Esad Hasan Şeybani arasındaki görüşmede Şam-DSG anlaşmasının detayları ele alındı. Şeybani, Kürdistan Bölgesi’nin arabuluculuk rolü için teşekkür etti. Barzani, birleşik bir Suriye’nin geleceğinde Kürtlerin haklarının anayasal güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.
Konferans Başkanı Wolfgang Ischinger, Mazlum Abdi ve Neçirvan Barzani’nin konferansa katılımını “tarihi” olarak nitelendirdi.
Bağlam
Suriye’de DSG ile Şam arasında entegrasyon temasları hız kazandı. IŞİD tehdidi, mültecilerin durumu ve yaptırımlar uluslararası gündemde yer aldı. Münih’teki yoğun temaslar, Kürt aktörlerin yalnızca sahada değil diplomatik zeminde de belirleyici bir rol üstlendiğini gösterdi.