Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, savaşı sona erdirmeyi hedefleyen 20 maddelik yeni barış planını kamuoyuna açıkladı. Washington ile Kiev arasında üzerinde uzlaşılan plan, cephe hattının dondurulmasını ve askeri geri çekilmeleri öngörürken, Moskova’dan henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Zelenskiy, Rusya tarafından incelenen taslağın daha önce Kiev açısından kabul edilemez bulunan bazı maddelerin çıkarılmasıyla şekillendiğini söyledi. Açıklama, ABD’li müzakerecilerin Florida’da Rus ve Ukraynalı yetkililerle yaptığı temasların ardından geldi.
Cephe hattı, NATO ve toprak statüsü
Zelenskiy’nin aktardığına göre yeni taslakta, Ukrayna’nın Donbas’tan tamamen çekilmesi ve işgal altındaki bölgelerin Rus toprağı olarak tanınması maddeleri yer almıyor. Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson’da mevcut askeri hakimiyetin, anlaşma anındaki fiili temas hattı olarak kabul edilmesi öngörülüyor.
Planın dikkat çeken başlıklarından biri de NATO üyeliği. Zelenskiy, Rusya’nın talep ettiği “Ukrayna’nın NATO üyeliğinden yasal olarak feragat etmesi” şartının taslaktan çıkarıldığını belirtti. Ukrayna lideri, NATO üyeliğinin Kiev açısından tamamen masadan kalkmadığını vurguladı.
Geri çekilme, silahsızlandırma ve referandum
Taslak metin, Ukrayna ordusunun belirli bölgelerden geri çekilmesini ve silahsızlandırılmış alanlar oluşturulmasını da gündeme getiriyor. Bu kapsamda askeri güçlerin yeniden dağılımını ve “özel ekonomik bölgelerin” çerçevesini belirleyecek bir çalışma grubunun kurulması planlanıyor.
Zelenskiy, askerlerin geri çekilmesini içeren herhangi bir anlaşmanın referanduma sunulması gerektiğini belirterek, bunun için 60 günlük ateşkesin şart olduğunu söyledi.
Seçimler ve Zaporijya Nükleer Santrali
Planın kabul edilmesi halinde Ukrayna’da başkanlık seçimlerinin yapılması da öngörülüyor. Zelenskiy’nin görev süresi normal koşullarda Mayıs 2024’te dolmuştu; savaş nedeniyle ilan edilen sıkıyönetim kapsamında seçimler ertelenmişti.
Taslakta yer alan bir diğer başlık ise Zaporijya Nükleer Santrali’nin ABD, Ukrayna ve Rusya’nın ortak yönetimine açılması önerisi oldu. Zelenskiy, Rusya’nın santral yönetimine katılımını “gerçekçi ve uygun” bulmadığını ifade etti.
Moskova’nın yanıtı bekleniyor
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Moskova’nın yeni plan üzerindeki değerlendirmesinin sürdüğünü açıkladı. Sahada ise çatışmalar devam ediyor; Rusya’nın füze ve drone saldırıları, kış koşullarında Ukrayna genelinde ciddi altyapı sorunlarına yol açıyor.