Günümüzde Birleşmiş Milletler’in kayıtlarına göre dünyada toplam olarak 205 ülke yer almaktadır. Ancak bunların tümü Birleşmiş Milletler’in üyesi değildir. Uluslararası Anadili Günü, UNESCO tarafından 17 Kasım 1999 tarihinde 21 Şubat olarak kabul edildiği için her yıl bu gün 2000 tarihinden bu yana kutlanmaktadır. Bu günü desteklemek, anadili eğitiminin önemini dünyada vurgulamak ve tehlike altındaki dilleri korumak amacıyla bu gün kutlanmaktadır. Uluslararası Anadili Günü her yıl UNESCO üyesi olan devletler tarafından kutlanmaktadır.
Bugün Türkiye’de ırkçı Türk dilcilerinin kabul etmedikleri Kürt dili ise dünyanın en fazla kelimeye sahip olan dilleri arasında yer alır!.. Ayrıca Kürt dili, Hint-Avrupa dil ailesinin İrani diller bölümündedir. Dilbilgisi bakımından lehçelerin çokluğu, kelime hazinesinin zenginliği ve kendisine özgü dilbilgisi özellikleriyle Kürtçe günümüzde dünyada büyük bir ilgi çekmektedir!
Dünyanın en büyük dijital sözlüğü olan Wikipedia’nın verilerine göre, devletsiz olarak varlığını koruyan Kürtçe dili, yüzlerce devlet dilini geride bırakarak dünyanın en fazla kelime hazinesine sahip olan dilleri arasında yer alır. Wikipedia tarafından yapılan bir tasnifte Kürtçe dili dünyadaki en zengin 10 dil arasında yer alır. Kürtçe dili bünyesinde 721.599 kelime barındırarak dünyanın en fazla ve en zengin kelime hazinesine sahip 9. dili olarak yer alır. Diğer bir değerlendirmeye göre Kürtçe, Wikipedia’nın sözlük bölümü „Wiktionary“ verilerine göre de dünyanın en zengin 8. dilidir. „Wiktionary“nin verilerine göre 168 dil arasında 918 bin 123 kelime hazinesi sıralaması ile Kürtçe, dünyanın dilleri arasında 8. sırada yer alır!.. Dünya üzerinde tahminen 7000 ile 8000 irili ufaklı dil konuşulmaktadır. Dillerin sayı olarak böyle kabarık oluşu kafaları karıştırmamalı! Bazen öyle diller var ki yeryüzünde sadece bir köy veya dar bir bölgede konuşulur! Bu tip dilleri tespit etmek bile zordur! Dünya dilcileri bu kadar çok dili „Dil Ailesi“ adı altında şöyle tasnif ederler:
Yeryüzündeki belli başlı dil aileleri şunlardır:
I. Hint-Avrupa Dil Ailesi
II. Ural-Altay Dil Ailesi
III. Hami-Sami Dil Ailesi
IV. Bantu Dil Ailesi
V. Çin-Tibet Dil Ailesi
VI. Kafkas Dil Ailesi
VII. Avustralya Dil Ailesi
Yukarıdaki tasnife göre Kürt dili, Hint-Avrupa Dil Ailesi’nin İrani Diller bölümünde yer alır. Halbuki Türk dili ise Ural-Altay Dil Ailesi’nin Altay Bölümü’ndedir! Türkçe ile Kürtçenin bir dil akrabalığı da yoktur! Eğer anadili eğitimi anayasal güvence altına alınmazsa, başta Kürtçe ve lehçeleri olmak üzere, Anadolu’da konuşulan diğer azınlık dilleri yok olma ile baş başa kalacaklardır! Halbuki Kürtçe, Mezopotamya’nın kadim dillerinden biri olarak hâlen kamusal alandan, okullardan, sokaklardan ve gündelik yaşamdan uzak tutulmuş, bazen de yasaklanmış bir dil olarak, hâlen Büyük Millet Meclisi tutanaklarına „bilinmeyen bir dil olarak“ kayıtlara geçirilmesi, ırkçıların utanamayacağı bir direnişinden başka bir şey değildir!.. Halbuki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 18 Aralık 1992 tarihli ve 47/135 sayılı kararına göre „anadil“ konusunda taraf devletlere anadilde eğitimin bir hak olduğu sorumluluğu yüklenmektedir. Bir devletin eğitimde fırsat eşitliğini uygulama yükümlülüğü şart olarak koşulmaktadır. Türkiye, Anadili Haklarına uyacağını BM bildirisini kabul etmesine rağmen, hâlen Kürtçe anadili ile ilgili çekincelerini kaldırmış değildir! Bugünlerde meclis komisyonunda tartışılan ve bu maddenin de içinde olduğu hususlara bir çözüm getirilmesi dileğiyle „Uluslararası Anadili Günü kutlu olsun!“ deriz…
21 Şubat 2026
Abuzer Bali Han
Edebiyat Öğretmeni
-Genel Dilbilimci-