Maraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, depremzedelerin barınma sorunu çözülmedi. İktidarın “kalıcı çözüm” olarak sunduğu TOKİ konutları ise daha inşaat aşamasındayken yaşanan altyapı ve yapı sorunlarıyla gündeme geliyor. Aşırı yağışların ardından deprem bölgesindeki çok sayıda TOKİ binasının su altında kalması, konutların güvenliği ve denetimi konusundaki soru işaretlerini büyüttü.
Son örnek Hatay’dan geldi. Kuş uçuşu hızla yükselen TOKİ konutlarının çevresi, yağışların ardından çöplerle birleşerek adeta göle döndü. İnşaatı süren ve teslim edilen bazı binaların bodrum katlarını su basarken, duvarlardan sular aktı.
En az 10 TOKİ binasında su baskını
BirGün’ün haberine göre, son bir ayda deprem bölgesindeki en az 10 TOKİ binasının yağışların ardından sular altında kaldığı ortaya çıktı. Hatay Samandağ Hıdırbey Mahallesi’nde 11 etaptan oluşan TOKİ konutlarında yağmur sonrası bina duvarlarından sular akmaya başladı, bodrum katlar tamamen suyla doldu.
424 konutluk 1. Etap’ta yaşayan Metin Yüksek, yaşananları şöyle anlattı; “İstinat duvarı çökmek üzere. Yağmurdan sonra toprak kaydı, elektrik direkleri sallanıyor, kablolar açıkta. Duvarlar kabarıyor, su akıyor. Bodrum kat göl gibi. Rampalar çok dik, buzlanmada yürümek de araç kullanmak da imkansız. Yıllarca konteynerde yaşadık, evimize kavuştuk dedik ama evlerimizi iade edecek hale geldik.”
Benzer şikâyetler Defne Orhanlı Mahallesi’nde, Dikmece ve Gülderen’deki TOKİ konutlarından da yükseliyor.
Elektrik tesisatları su içinde
Sorunlar Hatay’la sınırlı değil. Adıyaman İndere TOKİ B17 parselde bulunan Kuzu Grubu B1 Blok’ta, yağışların ardından tavanlardan sular aktı. Yurttaşlar akan suların altına leğen koyarak önlem almaya çalıştı.
Antep Karkamış TOKİ konutlarında ise merdiven boşluklarının tavanından ve yangın tesisatlarının geçtiği bölümlerden oluk oluk su aktı. Yurttaşlar, “Bu şekilde devam ederse bina çöker” uyarısında bulundu.
Osmaniye Akyar TOKİ Konutları’nda (GB 42) bodrum katlar tamamen suyla doldu. Elektrik ve su tesisatlarının su altında kaldığını belirten yurttaşlar, “Elektrik çarpma tehlikesi var, apartman yaşanamaz halde” dedi. Maraş’ın Onikişubat ilçesine bağlı Önsen Mahallesi’ndeki TOKİ konutlarında ise kazan dairesi yağışların ardından sular altında kaldı.
“Bu ayıplı mal satmaktır”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Nusret Suna, yaşananların denetimsizlik ve plansızlığın sonucu olduğunu vurguladı. Suna, “TOKİ evlerinde yağmurdan sonra pencereden, çatıdan, tavandan su alma neredeyse olağan hale geldi” dedi.
“Hızlı inşaat” anlayışının büyük riskler doğurduğunu belirten Suna, şunları söyledi; “Betonarme karkası çıkarıp ‘binayı yaptım’ demekle olmuyor. Doğrama, kapı, pencere, yalıtım özen ister. Teknik eleman yoksa, ustalık belgesi olmayan kişiler çalıştırılıyorsa sonuç bu olur. Buna hukukta ayıplı mal satmak denir. Bir karşılığı ve yaptırımı vardır.”
TOKİ konutlarının müşavirlik firmaları tarafından denetlenmesi gerektiğini hatırlatan Suna, “Bu eksikliklerin gözden kaçması kabul edilemez. Bu aşamadan sonra evlerin acilen incelenmesi, suyun nereden geldiğinin tespit edilmesi ve onarımların yapılması şart” dedi.
Depremzedeler ise yetkililere acil inceleme ve kapsamlı denetim çağrısı yapıyor. “Konteynerden çıktık ama güvende değiliz” diyen yurttaşlar, barınma krizinin yeni bir felakete dönüşmesinden endişe ediyor.
(birgun.net)
Everensel