TOGG’un Serüveni
Eyüp Yalur
Türkiye Otomobili Girişim Grubu olan TOGG hakkında dönemin Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, medyaya verdiği bir demecinde Bursa’nın Gemlik ilçesinde inşaatı devam eden TOGG fabrikasının 29 Ekim 2022’de açılacağını ve 2023 Mart ayında ilk TOGG araçlarının banttan inerek satışa hazır hâle geleceğini söylemişti.
Yerli otomobil üretimi için birlikte çalışma kararı alan şirketler Cumhurbaşkanı tarafından belirlendi. Cumhurbaşkanının “5 babayiğit arıyoruz, yok mu?” sözleriyle bu proje hayata geçirilmişti.
Bu proje aynı zamanda iktidarın siyasi projelerinden biriydi.
Bu şirketler; Anadolu Grubu yüzde 23, BMC yüzde 23, Kök Grubu yüzde 23, Turkcell yüzde 23, Zorlu Holding yüzde 23 ve TOBB yüzde 8 (ortaklık payları) olmak üzere 25 Haziran 2018’de kuruldu.
Bu proje devlet teşvikleri ve destekleriyle kuruldu. Vergi teşvikleri, yatırım teşvikleri ve arazi tahsisi gibi destekler aldılar.
İlk araç 3 Nisan 2023 tarihinde Cumhurbaşkanına teslim edildi.
TOGG, 2024 yılında “yılın otomobili” seçiliyor. İktidar, 60 yıllık hayalin gerçekleştiğini söyledi.
TOGG’u alan kişiler çoğunlukla şehirli, teknolojiye yakın ve gelir düzeyi yüksek insanlardır.
81 ilin sokaklarında binlerce Alman markası araç dolaşırken, 2025 yılında Almanya’da yalnızca 88 TOGG satılabilmiştir.
85 milyonun gururu olduğu vurgulanıyor. Neyinden gururu olduğunu birazdan aşağıda göreceğiz?
Dar gelirli ailelere, esnafa ve asgari ücretlilere yönelik ÖTV muafiyeti ile yerli otomobil alımını teşvik eden destek paketleri sunulmuyor mu?
Neden devletin üst düzey yönetim kademelerinde TOGG makam araçları kullanılmıyor?
Her şeyde yerli ve millî duruş sergileyenler, binek makam araçlarında şu modelleri tercih ediyorlar:
- Mercedes-Benz S-Class
- Audi A8
- BMW 7 Series
Üst düzey makamlar için güvenlik ve konfor önemlidir.
“İtibardan tasarruf olmaz.”
İktidar, TOGG’u siyasi malzeme olarak kullandığı için kamuoyunu hiçbir konuda bilgilendirmediği gibi bu konuda da bilgilendirme gereği duymuyor.
2024 yılı zararı yaklaşık 13,7 milyar TL’dir.
2025 yılı zararı yaklaşık 14,6 milyar TL’dir.
Yani son iki yılda toplam zarar yaklaşık 28 milyar TL civarındadır.
“Türkiye’nin ilk yerli ve millî otomobili olan TOGG, pazarlama kampanyalarına rağmen 2025 yılını 14,61 milyar TL zararla kapattı. Bu büyük zarar, TOGG’un tanıtımında kullanılan çeşitli hediyelerle de gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce 20’ye yakın devlet liderine TOGG hediye etti.” (egealternatif.com)
Cumhurbaşkanının TOGG hediye ettiği liderlerden birisi de Mısır Cumhurbaşkanı Abdel Fattah el-Sisi’dir.
Bu babayiğitlerin zararı, her zaman olduğu gibi halkın sırtına vurulan bir kamçı gibi halkın canını acıtıyor.
Babayiğitler vergiden de zarardan da muaftırlar.
Eski Renault Türkiye CEO’su Hakan Doğu, TOGG’un içinde bulunduğu mali tabloyu ve stratejik zorlukları küresel örneklerle değerlendirdi. Doğu, şirketin önümüzdeki süreçte büyük bir fona veya gruba devredileceğini söyledi.
CHP Kocaeli Milletvekili Mühip Kanko ise şu değerlendirmede bulundu:
“İktidar bu projeyi siyasi propaganda aracına dönüştürdü. Burada üretilen TOGG, Almanya’da Türkiye’den 700 bin lira daha ucuza satılıyor. Türk vatandaşının vergileriyle desteklenen proje, Türk vatandaşına daha pahalıya sunuluyor. Türkiye’nin ihtiyacı slogan değil, sürdürülebilir sanayidir.”