TEMA Vakfı’nın 2021 yılına ait raporuna göre Türkiye’nin 15 kentinden %62’si maden işletmeciliği için ruhsatlandırılmış durumdadır. En fazla ruhsat, %79’luk oranla Kaz Dağları’nda yer alırken, Artvin, Eskişehir, Zonguldak-Bartın ve Ordu gibi bölgelerde bu oran %70’in üzerinde seyretmektedir. Ülke genelindeki ormanların ortalama %58’i ve tarım arazilerinin %60’ı maden şirketlerine tahsis edilmiştir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, toplamda 548 bin 696 hektar büyüklüğündeki 485 maden sahasını ihaleye çıkarmıştır. Bu alanlardan 166 bin 319 hektarı, orman, tarım, mera ve su havzası özelliklerine sahip olduğundan Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan izin almaya dahildir.
İhale listeleri, Muğla’nın Milas ve Yatağan ilçeleri ile Balıkesir–Çanakkale hattını, Ordu, Artvin ve Rize kıyılarını, İzmir Bergama, Antalya Demre ve Hatay Antakya çevresini kapsamaktadır. MAPEG’in ocak ve şubat aylarında aldığı kararlarla toplam 667 yeni maden sahası işletmeye açıldı. Bu alanlardan 35’i Muğla’da yer almakta ve toplamda 164 bin dönüm (23 bin futbol sahası) civarındadır. Muğla’nın toplam yüzölçümünün %68’i maden ruhsatına açıktır; bu da yaklaşık 1 milyon 235 bin futbol sahası büyüklüğündedir.
Muğla Yatağan bölgesinde 5 bin 329, Menteşe’de 2 bin 501, Köyceğiz’de 2 bin 107, Milas’ta 1,818, Kavaklıdere’de 153 ve Seydikemer’de 36 hektar maden ihalesine açılmaktadır. Eskişehir ise tarihinin en ciddi ekolojik sorunlarıyla karşı karşıya. MAPEG verilerine göre, 2023 yılının başından 2025 sonuna kadar Eskişehir’de toplam 55 ruhsat sahası ihaleye çıkartılmıştır. Bu alanların toplam büyüklüğü ise yaklaşık 33 bin 943 hektar olup, 47 bin 539 futbol sahasına eşdeğerdir. İhaleler sonucunda 28 ruhsat sahası, 29 farklı maden şirketine satılmıştır. Gerçekleşen satışların toplam alanı 24 bin 784 hektara (34 bin 711 futbol sahası) ulaşmaktadır. Ayrıca, 2022 başından 2025 sonuna kadar ÇED süreci tamamlanmamış 421 ruhsat sahası da, Taşınmaz Komisyonu aracılığıyla “ihalesiz” olarak satılmıştır.
CHP Ordu Milletvekili Seyit Torun, yaptığı bir açıklamada, Ocak ayında 182 yeni maden sahası ihaleye açıldığını ve buna ek olarak 485 sahadan söz edildiğini belirtti. Torun, Ordu’nun daha önce de birçok noktada doğal kaynaklarının izinsiz ve denetimsiz bir şekilde talan edildiğini ifade etti.
CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu, TBMM’de yapılan ortak basın toplantısıyla Türkiye genelinde 485 maden sahasının ihaleye çıkarılmasına karşı çıkarak bu alanların kamu yararını gözetmeyen bir anlayışla değerlendirilmesine tepki gösterdi. CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, Muğla’nın korunması gerektiğini vurguladı ve kamusal arazilerin, şirketlere peşkeş çekilmesine karşı toplumsal bir dayanışma gereği olduğunu ifade etti.
CHP Parti Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Zeynel Emre ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a yönelttiği soru önergesinde, ruhsatlandırılan alanların orman ve tarım arazisi gibi özellikler taşıyıp taşımadığı, tarımsal etkilerin değerlendirilip değerlendirilmediği ve ilgili kurumların görüşlerinin alınmış olup olmadığı gibi konulara açıklık getirilmesini istedi.