Teknoloji devlerine dair “adil pazarlık” ekseninde hazırlanan “Dijital Telif ve Çevrimiçi Haber İçerikleri Hakkında Kanun Teklifi”, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk tarafından imzalanan bu teklif, Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu’na havale edildi. Evrensel gazetesindeki habere göre, teklifte yer alan “basın kuruluşlarını koruma” vaadi, uluslararası örneklerle değerlendirildiğinde küçük ve bağımsız medyaya umut vermiyor.
Öne çıkan bir başka detay ise teklifin yalnızca “Kapsama Giren Büyük Dijital Platformların” (yıllık brüt gelirleri 100 milyon TL’yi aşan ya da 1 milyondan fazla aktif kullanıcıya sahip olanlar) pazarlık yapabilecek olması. Bu durum, dijital alandaki tekelci yapıların kırılmasını sağlamaktansa mevcut büyük oyuncular ve ana akım medya arasındaki kapalı kapılar ardında yeni bir “gelir paylaşımı” düzeninin ortaya çıkmasından endişe duyulmasına neden oluyor.
Haberin devamında, kanun metninde “Dijital telif” ifadesinin geçmesine rağmen, bilişim hukuku alanında bu sürecin “link vergisi” olarak tanımlandığı belirtiliyor. Bu durum, platformların yalnızca bir haberin başlığını ya da küçük bir önizlemesini paylaşması halinde bile ödeme yükümlülüğü getirmesi anlamına geliyor. Teklifin 2. maddesi, “salt bağlantı” paylaşımlarını hariç tutarken, haber başlığı, spot, küçük görsel veya otomatik özet içeren paylaşımları “Ekonomik değer yaratan kullanım” olarak değerlendirdiği için bilgi dolaşımının kısıtlanabileceği ve bağımsız medya linklerinin engellenme riski taşıdığı dile getiriliyor. Avustralya ve Kanada’da yaşanan “haber karartmaları”, bu tür bir “vergilendirme” sonucunda dijital devlerin haber erişimini tamamen durdurmasına örnek gösteriliyor.
Ayrıca, teklifin dijital platformlara Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getirdiği ve uymayanlara yıllık gelirlerinin yüzde 10’una kadar ağır para cezaları ile reklam kısıtlamaları uygulanacağı ifade ediliyor. Bu durumun, Meta’nın Avustralya ve Kanada’daki uygulamalarına benzer şekilde Türkiye’de haber içeriklerini tamamen erişime kapatmasına yol açıp açmayacağı ise kesin olarak bilinmiyor.