Numedya24’ten Güler Yıldız’ın yaptığı habere göre, 13 Şubat 2024’te Erzincan İliç’te 9 işçinin yaşamını yitirdiği siyanürlü maden faciasının üzerinden iki yıl geçmesine rağmen madencilik politikalarında sınırlayıcı bir değişiklik yapılmadı. İliç maden faciası sonrası dönemde Türkiye genelinde 1037 maden sahası ihaleye açıldı, yüz binlerce hektarlık alan şirketlerin kullanımına sunuldu.
İliç’te SSR Mining ve Çalık Holding ortaklığındaki Anagold şirketinin işlettiği altın madeninde meydana gelen toprak kaymasında 9 işçi siyanürlü atığın altında kaldı. Tonlarca siyanür ve ağır metalin Fırat Nehri havzasına karıştığı açıklandı. Olay sonrası soruşturmalar başlatıldı, ancak madencilik mevzuatında kapsamlı bir değişiklik yapılmadı.
1037 ruhsat sahası ve mega ihaleler
İliç maden faciası sonrası süreçte MAPEG tarafından yayımlanan ilanlarla 1037 saha ihaleye çıkarıldı. 7 Şubat 2026 tarihli 317 No’lu ihale ilanında 67 ilde 485 ruhsat sahası satış listesine alındı. Toplam 548 bin 696 hektar büyüklüğündeki alan Nevşehir’in yüzölçümünü aşan bir büyüklüğe ulaştı. Bu sahaların 288’i bin hektarın üzerinde “mega maden” kategorisinde yer aldı.
Son iki yılda yayımlanan bazı büyük ihaleler şöyle sıralandı:
20 Eylül 2024’te 125 saha,
5 Aralık 2024’te 100 saha,
7 Şubat 2025’te 145 saha,
21 Ocak 2026’da 182 saha için ihale ilanı yayımlandı.
Polen Ekoloji Kolektifi verilerine göre, 2026 Ocak ayında 59 ilde 182 saha toplam 54 bin 746 hektar büyüklüğünde alan için ihaleye çıkarıldı. Taşınmaz Komisyonu 137 ruhsat sahasına ilişkin şirket taleplerini uygun buldu.
Fay hatları üzerinde siyanürlü madencilik
Türkiye’de sodyum siyanür kullanılan 24 maden bulunuyor. Bu madenlerin 10’u aktif fay hatları üzerinde ya da birkaç kilometre yakınında faaliyet yürütüyor. Balıkesir Sındırgı’daki Kızıltepe Altın Madeni Düvertepe fay zonu üzerinde yer alıyor. Eskişehir Sivrihisar’daki Kaymaz Altın Madeni köyle aynı adı taşıyan fay hattına 500–600 metre mesafede bulunuyor.
Kayseri’deki Öksüt ve Himmetdede altın madenleri Erciyes ve çevresindeki faylara birkaç kilometre uzaklıkta faaliyet gösteriyor. Manisa Sart Altın Madeni çevresinde 100 metre ile 2 kilometre arasında değişen uzaklıklarda altı fay hattı bulunuyor.
Uzmanlar, aktif fay hatlarına yakın siyanürlü altın madenciliğinin deprem riskiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Kent kent ruhsat dağılımı
Polen Ekoloji’nin 2023–2025 verilerine göre birçok kentte ruhsat sahaları genişledi. Diyarbakır’da 59 saha ihaleye çıkarıldı, 34’ü satıldı. Erzurum’da 95 saha satış listesine alındı. Sivas’ta 103 ruhsat sahası ihale sürecine girdi, 50’si satıldı. Van, Maraş, Bitlis, Malatya ve Şırnak yüksek sayıda ruhsat verilen iller arasında yer aldı.
Veriler, tarım alanları, meralar ve su havzalarının ruhsat sahaları içine alındığını gösteriyor. Köy yerleşimleri maden poligonları içinde kalıyor.
Mevzuat düzenlemeleri
İliç maden faciası sonrası Meclis gündemine gelen ve kamuoyunda “Talan Yasası” olarak anılan düzenleme, kısa süreli ertelemenin ardından kabul edildi. Ardından maden şirketlerine yeni kolaylıklar sağlayan torba yasa yürürlüğe girdi.
Milli parklar ve sit alanlarında “kamu yararı” gerekçesiyle madencilik faaliyetlerinin önü açıldı. Ruhsat süreçleri, acele kamulaştırma ve korunan alan statülerine ilişkin düzenlemeler güncellendi.
Bağlam
İliç maden faciası, 9 işçinin yaşamını yitirdiği ve geniş bir çevresel etki yaratan bir olay olarak kayıtlara geçti. Olay sonrası ülke genelinde madencilik politikaları tartışmaya açıldı. İki yıllık süreçte ruhsat ve ihale sayılarındaki artış, madencilik faaliyetlerinin genişleme yönünde ilerlediğini gösterdi.