Avrupa Birliği’ne (AB) üye 22 ülkede yaklaşık 12,8 milyon işçinin gelirinin asgari ücret seviyesinde ya da altında olduğu tahmin ediliyor. Bu durum, milyonlarca bireyin yeni yıl zammı alıp almayacağını görmek adına asgari ücret açıklamalarını dikkatle izlemelerine neden oluyor.
EuroNews’un aktardığına göre, ocak 2026 itibarıyla asgari ücretle çalışanların yaklaşık üçte biri, temmuz 2025’e göre herhangi bir zam alamadı. Dört ülkede ise geçtiğimiz yıl boyunca ücret artışı yaşanmadı.
AB ülkeleri arasında aylık brüt asgari ücret, Bulgaristan’daki 620 avrodan Lüksemburg’daki 2.704 avroya kadar değişiklik gösteriyor. Aday ülkeler dahil edildiğinde, Ukrayna 173 avro ile en düşük rakamlardan birine sahipken, Moldova ise 319 avro ile onu takip ediyor.
İçinde Lüksemburg’un yer aldığı beş ülke, asgari ücreti 2.000 avronun üzerinde tutuyor: İrlanda (2.391 avro), Almanya (2.343 avro), Hollanda (2.295 avro) ve Belçika (2.112 avro). Bu grubun hemen altında, Fransa 1.823 avro ile yer alırken, İspanya hakkında asgari ücret 1.381 avroya kadar düşebiliyor. Bu komşu ülkeler arasında bile büyük farklar gözlemlenmekte.
Eurostat, asgari ücretleri üç gruba ayırıyor: 1.500 avronun üzeri, 1.000 ile 1.500 avro arasındakiler ve 1.000 avronun altındakiler. İspanya, Slovenya, Litvanya, Polonya, Kıbrıs, Portekiz, Hırvatistan ve Yunanistan, orta grupta yer alıyor ve bu ülkeler arasındaki farklar oldukça az.
Asgari ücretin 1.000 avronun altında olduğu ülkeler arasında, 22 AB üyesi ve 7 aday ülke de dahil olmak üzere, 15 ülke bulunuyor. Çek Cumhuriyeti’nde asgari ücret 924 avro, Macaristan’da 838 avro, Romanya’da 795 avro, Türkiye’de 654 avro ve Arnavutluk’ta 517 avro ile belirlenmiş. Üç aday ülkede asgari ücret, Bulgaristan’daki seviyeden daha yüksek.
Ülkeler arasındaki maliyet farklılıkları nedeniyle asgari ücretlerin karşılaştırılmasında satın alma gücü standardı (PPS) önem kazanıyor. Ücret farkları, satın alma gücüne göre ayarlandığında, nominal değerlerden çok daha uyumlu hale geliyor.
PPS, her ülkede ne kadar alım gücüne sahip olunduğunu gösteren sanal bir para birimi kullanarak daha adil bir karşılaştırma sunuyor. Örneğin, 22 AB ülkesinde PPS cinsinden asgari ücret Estonya’da 886 PPS, Almanya’da ise 2.157 PPS olarak belirleniyor. İlk dokuz ülke hem avro hem de PPS cinsinden benzer sıralamalarda yer alıyor.
Arnavutluk dışındaki AB aday ülkeleri, birçok AB üyesinden daha yüksek satın alma gücüne sahip. Hem avro hem de PPS verileri olan 27 ülke arasında, Romanya satın alma gücü açısından önemli bir sıçrama yaparak 20. sıradan 12. sıraya yükseliyor. Kuzey Makedonya da benzer bir şekilde 26. sıradan 20. sıraya çıkıyor.
Diğer yandan, Çekya ve Estonya satın alma gücü bazında, avro bazındaki yerlerinden sekiz sıra gerileyerek sırasıyla 24. ve 26. sıraya düşüyor. İtalya, Avusturya ve İskandinav ülkeleri (İsveç, Danimarka ve Finlandiya) yasal olarak asgari ücrete sahip olmadıkları için sıralamalarda yer almıyorlar.
Asgari ücretin değişmediği ülkeler arasında, temmuz 2025 ile ocak 2026 arasında Belçika, Estonya, Yunanistan, İspanya, Lüksemburg ve Slovenya bulunuyor. Buna karşın, Bulgaristan, Macaristan, Litvanya ve Slovakya dönem içinde yüzde 11’den fazla artış kaydetti.
Avrupa Sendikalar Enstitüsü (ETUI) uzmanları, sürdürülebilir bir ücret artışının yüksek verimlilikle mümkün olduğunu belirtiyor. Güçlü sanayi ve finans etkinlikleri gösteren ekonomiler genellikle daha verimlidir; yüksek teknolojiye sahip sanayi dalları ise geneli yüceltiyor. İşçilerin pazarlık gücünün yüksekliği de dikkate alınması gereken önemli bir faktör.