Akbelen için Meclis’te siyasi partilerden ortak tepki

CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Grup Başkanvekilleri ile bölge halkından temsilciler, Muğla Akbelen’de 7 köyün arazisinin madenciliğe açılmasına karşı ortak basın açıklaması yaptı. Açıklamada, verimli tarım alanlarının ve yaşam alanlarının “yurt savunması ve milli müdafaa” gerekçesiyle kamulaştırılmasına tepki gösterildi.

Meclis’te yapılan ortak açıklamada, kamulaştırma kararının geri çekilmesi, tarım alanlarının ve orman varlığının korunması çağrısı yapıldı. Bölge halkı ise “yurt savunması” gerekçesiyle yaşam alanlarının madenciliğe açılmasına karşı mücadelelerini sürdüreceklerini belirtti.

Karacahisar köyünden Ayşe Günay, Meclis’te yaptığı konuşmada, “Topraklarımız, yaşamımız elden gidiyor. Biz nereye gideceğiz? Çok üzülüyorum. Ankara’yı hep merak ederdim ama bu şekilde köyümü kurtarmak için Ankara’ya geleceğim hiç aklıma gelmezdi. Buraya hep ağlayarak geldik, ağlayarak gittik” sözleriyle yaşanan sürece tepki gösterdi.

Çamköy’de oturan Hatice Günal ise, “Çamköy’ün suyu gittiği zaman yaşam diye bir şey kalmayacak. Bizim yaşam alanlarımızı bitiriyorlar” dedi.

Toprağımızı Vermiyoruz İnsiyatifi temsilcisi Halime Şaman da “İktidar bize şunu söylüyor, enerji üretilmesin mi? Biz kötüler arasında bir seçim yapmak mecburiyetimiz olmadığını, iyileri halkla birlikte düşünerek yaratabileceğimizi deneyimliyoruz. Umuyorum ki bu karanlık günlerde başka başka alanlarda siyaset ve halk bu komisyonlarla bir araya gelir ve bizlere dayatılan bu karanlık son olur” ifadelerini kullandı.

’50-55 bin ağacın ya yerinden sökülmesi ya da kesilerek yok edilmesi demek’

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, şunları söyledi: “2024 yılında da bir kamulaştırma yapılmıştı ve o zaman da 190 parsel kamulaştırılmıştı. Şimdi toplam 850 hektarın aslında kamulaştırıldığını, el konulduğunu görüyoruz. Ayrıca Akbelen’de maden şirketlerinin satın aldıkları arazileri düşündüğümüz zaman devasa bir yıkımın karşımızda olduğunu görüyoruz. Sadece 679 hektarın son kamulaştırmayla beraber 622,3 hektarı tek bir kişiye ait tapulu arazi ve buna el konulmuş durumda. 850 hektarın 250 hektarı zeytinlik alan. Bu da 50-55 bin ağacın ya yerinden sökülmesi ya da kesilerek yok edilmesi demek. Zeytinimize el koyan, su havzalarımızı yok eden, hayvanlarımızı otlattığımız meraları yok eden bir iktidar zihniyetiyle karşı karşıyayız. Bütün bunları yapanlar birkaç maden şirketini daha fazla zengin etmek için yapıyorlar. Biz bu mücadelenin parçası olduğumuzu ve ne olursa olsun halkımızı yalnız bırakmayacağımızı ifade etmek istiyorum.”

‘Bu şehir ekolojinin zirvede olacağı aynı zamanda turizmin zirvede olacağı bir kent’

Yeni Yol Grubu Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, bu konuda muhalefet olarak bir birliktelik inşa ettiklerini, çünkü bunun herkesi ilgilendiren bir konu olduğunu söyledi. Özdağ, şunları kaydetti: “Sadece Muğla’da bir talan yok, bu Maden Yasası ile Cumhurbaşkanına büyük yetkiler verildi. Yani hem kamulaştırma yetkisi verildi hem de bu kamulaştırmayla beraber Sayıştay denetiminin dışına çıkartma işleri başladı. Şimdi de bir Milli Parklar Kanunu geldi. Buna göre de Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın uhdesinde olan bütün işlemler Milli Parkların hemen hemen tüm işlemleri bir Genel Müdürlüğe tahsis edildi. Buradaki tüm tasarruflar Sayıştay denetiminin dışına çıkartıldı yani ‘biz istediğimizi yaparız, hükümet bunun dışında olur’ denildi. Muğla’da madenden edilen gelir 2025 yılı için 60 milyon dolarlık bir para. Tarımdan elde edilen para 525 milyon dolar civarında. Turizmden elde edilen gelir ise 2,5 milyar dolar civarında. Demek ki bu şehir bir turizm ve tarım kenti. Yani bu şehir ekolojinin zirvede olacağı aynı zamanda turizmin zirvede olacağı bir kent. Hükümet ise termik santraller inşa edeceğim diyerek köylülerin arazilerine konmak, ekolojik dengeyi bozmak noktasında. Burada termik santrallerin olmaması gerekiyor. Verilen maden ruhsatları da ihalesiz veriliyor. Şeffaf olmayan bir kalkınma anlayışı ile karşı karşıyayız. Bizler maden aramaya karşı değiliz. Elbette Türkiye bir maden ülkesidir ama bu maden aramalar vahşi aramalarla, denetimsiz bir şekilde yapılmamalı.”

‘Mesele inanılmaz ölçüde bir talanı tarif ediyor’

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın da şunları söyledi: “Mesele herhangi bir siyasi partinin öne çıkması değil, tam tersine bir demokratik dayanışma ilişkisi içerisinde birleşmek ve doğayı korumak. Mesele inanılaz ölçüde bir talanı tarif ediyor. Yalnızca 2026 yılının Ocak ve Şubat ayları içerisinde MAPEG kararlarıyla 667 yeni maden sahası işletmeye açıldı. Bunların 34’i Muğla’da. Bu 164 bin dönümlük bir alanı tarif ediyor. Yani 23 bin futbol sahası alana yalnızca bu iki ay içerisinde maden ruhsatı verildi. Muğla’nın 12 bin kilometrekarelik toplam yüzölçümünün yüzde 68’i maden ruhsatına açık durumda. Yani Muğla diye bir yer bırakmamaya yemin etmiş bir çaba var. Bu çaba acele kamulaştırma gibi aslında kamusal ülke güvenliğine yönelik zorunluluk nedeniyle çıkartılmış hukuki düzenlemeleri açıkça kamunun şirketlere memleketi talan izni vermesi için kullanıyor. Yani vatandaşın tarım alanını, orman alanını, zeytinliğine kamu gelip el koyuyor ‘yeni sahibi de şu şirkettir’ diyor. Biz bu mücadelede köylülerinizin yanında olmaya devam edeceğiz.”

1939 tarihli yasa dayanak yapıldı

Muğla’nın Milas ilçesine bağlı Akbelen Ormanı çevresindeki Bağdamları, Çakıralan, Çamköy, İkizköy, Karacaağaç, Karacahisar ve Kayadere köylerinde toplam 679 parselin kamulaştırıldığı belirtildi.

Kamulaştırma kararının, 7 Haziran 1939 tarihli ve 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu’na atıf yapan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca alındığı ortaya çıktı. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararında da bu maddeye yer verildi.

Söz konusu düzenleme, savaş ve olağanüstü durumlarda uygulanmak üzere çıkarılmış bir yasa olarak biliniyor. Kararın, bölgede kömür madenciliği faaliyeti yürüten şirketlerin talebi doğrultusunda alındığı ifade ediliyor.

Akbelen Ormanı termik santraller için genişletilmek isteniyor

Akbelen Ormanı’nın, Muğla’daki Yeniköy-Kemerköy termik santrallerine kömür sağlamak amacıyla genişletilmek istenen maden sahasının sınırında yer aldığı belirtiliyor. Sivil toplum örgütleri ve bölge halkı, ormanlık alanın ve köylerin madencilik faaliyetleri nedeniyle yok olma riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor.

İkizköy’de yaşayan yurttaşlar, ormanlarını ve tarım alanlarını kaybetmemek için iki yılı aşkın süredir nöbet tutuyor ve hukuki mücadele yürütüyor. Bölge halkı, 40 yılı aşkın süredir kömür madenleri nedeniyle çevresel tahribat yaşandığını, bazı süreçlerde Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu dahi hazırlanmadığını savunuyor.

Yürütmeyi durdurma kararı kaldırıldı

2021 yılının Ağustos ayında, maden sahasının genişletilmesine karşı açılan dava kapsamında yerel idare mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermişti. Süreç içinde üç ayrı bilirkişi keşfi yapıldı.

Üçüncü bilirkişi raporunun ardından mahkeme yürütmeyi durdurma kararını kaldırdı. İkizköylüler ise raporun gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürerek bilirkişi heyeti hakkında şikâyette bulundu ve yeniden yürütmenin durdurulması talebiyle başvuru yaptı.