MESEM Raporu: Diyalektik Araştırmalar Enstitüsü’nün 463 MESEM öğrencisi ve mezunuyla gerçekleştirdiği araştırma, Mesleki Eğitim Merkezleri’ndeki çalışma koşullarına dair çarpıcı bir tablo ortaya koydu. Rapora göre öğrencilerin yüzde 51,4’ü iş yerinde en az bir kez yaralandığını belirtirken, uzun çalışma saatleri, düşük ücret, şiddet ve denetimsizlik sistematik bir sorun olarak öne çıktı.
19–29 Mart 2026 tarihleri arasında çevrimiçi yürütülen ankette 61 soruya yanıt veren 463 öğrenci ve mezunun verileri değerlendirildi. Çalışma, MESEM sisteminde eğitim gören gençlerin hem çalışma yaşamı hem de eğitim süreçlerinde ciddi hak ihlalleriyle karşı karşıya kaldığını gösterdi.
Uzun mesai, düşük ücret, derslere zaman yok
Rapora göre öğrencilerin yarısından fazlası, yani 245 kişi, günde 10 ila 12 saat çalıştığını belirtti. 69 öğrenci ise günde 12 saat ve üzeri çalıştığını ifade etti.
Standart kabul edilebilecek 6–8 saat aralığında çalışıp ek mesai yapmadığını söyleyen öğrenci sayısı yalnızca 27’de kaldı.
Katılımcıların yüzde 67’si fazla mesai ücretini alamadığını belirtirken, bu ücreti alabildiğini söyleyenlerin oranı yüzde 14,7 oldu.
Öğrencilerin yüzde 67,6’sı derslerine hiç vakit ayıramadığını ifade etti. Yeterli zaman ayırabildiğini söyleyenlerin oranı ise yalnızca yüzde 4,4 seviyesinde kaldı.
Yaralanma ve iş güvenliği sorunu öne çıktı
Raporda en dikkat çekici başlıklardan biri iş sağlığı ve güvenliği oldu.
Katılımcıların yüzde 49,5’i iş güvenliği eğitimi almadığını, yüzde 66,5’i ise iş sırasında yaralanma yaşanması halinde başvurabileceği mekanizmalar konusunda bilgilendirilmediğini belirtti.
Öğrencilerin yüzde 51,4’ü daha önce iş yerinde yaralandığını söyledi.
Bu oran, her iki öğrenciden birinin çalıştırılırken yaralandığını ortaya koydu.
Şiddet ve mobbing yaygın
Araştırma, öğrencilerin yalnızca ağır çalışma koşullarıyla değil, psikolojik ve fiziksel baskıyla da karşı karşıya kaldığını gösterdi.
Katılımcıların yüzde 53,6’sı iş yerinde fiziksel ya da psikolojik şiddete maruz kaldığını belirtti.
Yüzde 42,3’ü ustaları tarafından hakarete uğradığını ifade ederken, yüzde 37,1’i bunun zaman zaman yaşandığını söyledi.
232 öğrenci yaşadıklarını kimseyle paylaşmadığını belirtirken, öğretmenleriyle paylaşanların sayısı yalnızca 11 oldu.
Öğrenciler ücret artışı ve daha kısa mesai istiyor
Katılımcıların yüzde 90,3’ü ücretlerin artırılmasını, yüzde 86,4’ü öğrenci haklarının güçlendirilmesini talep etti.
Çalışma saatlerinin azaltılmasını isteyenlerin oranı yüzde 67,9, denetimlerin artırılmasını isteyenlerin oranı ise yüzde 63,6 olarak kaydedildi.
Raporun sonuç bölümünde, sistemin mesleki eğitim söyleminin ötesine geçerek genç emeğini güvencesiz ve düşük maliyetli iş gücü olarak kullandığı değerlendirmesi yapıldı.