Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Türkiye’de insan hakları savunucularının 2025 yılı boyunca artan baskı, engel ve zorluklarla karşı karşıya kaldığını ortaya koyan yıllık raporunu yayımladı. Rapora göre hak savunucuları; yargı baskısı, gözaltı ve tutuklamalar, seyahat yasakları, toplantı ve ifade özgürlüğüne dönük kısıtlamalarla sistematik biçimde hedef alındı.
Raporda, insan hakları alanında çalışan kişi ve kurumlara yönelik baskıların yalnızca bireysel ihlallerle sınırlı kalmadığı, örgütlenme alanını daraltan yapısal bir politika halini aldığı vurgulandı. TİHV, savunucuların faaliyetlerinin kriminalize edildiğini ve hukukun bir baskı aracına dönüştürüldüğünü belirtti.
Yargı baskısı ve kriminalizasyon
TİHV raporunda, 2025 boyunca insan hakları savunucularının soruşturma, dava, adli kontrol ve tutuklama uygulamalarıyla yoğun biçimde karşılaştığı kaydedildi. Özellikle “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası” gibi muğlak suçlamaların yaygın biçimde kullanıldığına dikkat çekildi. Rapora göre bu durum, savunucular üzerinde caydırıcı bir etki yaratmayı hedefliyor.
Toplantı, ifade ve seyahat özgürlüğüne engeller
Raporda, toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik yasakların yaygınlaştığı, basın açıklamalarının kolluk müdahaleleriyle engellendiği belirtildi. Ayrıca çok sayıda hak savunucusuna yönelik yurt dışı çıkış yasakları ve pasaport iptallerinin uygulandığı, bunun uluslararası dayanışma ve izleme mekanizmalarını zayıflattığı ifade edildi.
Kurumsal baskılar ve güvencesizlik
TİHV, sivil toplum örgütlerinin idari ve mali denetimler yoluyla baskı altına alındığını, fonlara erişimin zorlaştırıldığını ve kapatma tehdidinin sürekli hale getirildiğini aktardı. Raporda, bu uygulamaların insan hakları alanında çalışan kurumları kırılgan hale getirdiği ve savunucuların güvenliğini doğrudan etkilediği vurgulandı.
Bağlam / Arka Plan
TİHV, 1990’dan bu yana işkence ve kötü muameleye karşı çalışan ve mağdurlara tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunan bir kuruluş olarak, Türkiye’de insan hakları alanındaki ihlalleri düzenli biçimde raporluyor. 2025 raporu, son yıllarda derinleşen siyasal ve hukuksal baskı ortamında, insan hakları savunucularının karşı karşıya kaldığı risklerin arttığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
TİHV raporunun tamamı şöyle:
https://rojnameyanewroz3.com/wp-content/uploads/2026/01/TIHV-ORG-TR-2025-Yillik-Rapor_IHS.pdf