24-29 Nisan tarihleri arasında Kolombiya’nın liman kenti Santa Marta’da düzenlenecek olan zirve, dünyanın gezegeni ısıtan petrol, kömür ve doğalgaza olan bağımlılığını sona erdirmeye kararlı uluslardan oluşan uluslararası bir koalisyonu sağlamlaştırmayı amaçlıyor.
Kolombiya Çevre Bakan Vekili Irene Vélez Torres yaptığı açıklamada; konferansın, hidrokarbon üreten ulusları fosil yakıt tüketicileri ve iklim krizinin ön saflarında yer alan ülkelerle bir araya getirmesi bakımından enerji dönüşümü için “eşi benzeri görülmemiş bir fırsat” sunduğunu belirtti.
Bakan, “Farklılıklarımıza rağmen tüm katılımcılar; bilime öncelik verme ve gaz, kömür ve petrol üretim ve tüketiminin kademeli olarak durdurulmasına yönelik acil ve eş güdümlü bir şekilde ilerleme gerekliliği konusunda hemfikir” diye ekledi.
Santa Marta’ya Hangi Ülkeler Gidecek?
Kanada, katılımı onaylanan en büyük fosil yakıt üreticisi. Enerji Enstitüsü’ne (Energy Institute) göre ülke, küresel petrol üretiminin yaklaşık %6’sını ve gaz üretiminin %5’ini karşılayan ülke, her iki sektör de son 10 yılda büyüme gösterdi.
Ülkenin güçlü fosil yakıt endüstrisi, üretimin artırılması ve özellikle Asya’da olmak üzere yeni ihracat pazarları bulunması için baskı yapmaya devam ediyor. Ancak Carbon Tracker tarafından yayımlanan yakın tarihli bir rapora göre, daha fazla yatırım yapmak atıl varlıklar yaratma riski taşıyor. Kanada’nın en son ulusal iklim planı, fosil yakıt üretimini dizginlemeye yönelik herhangi bir somut önlem içermiyordu.
COP31 iklim zirvesinde müzakereleri yönetecek olan Avustralya da Santa Marta’da temsil edilecek. Dünyanın en büyük kömür ve sıvılaştırılmış gaz ihracatçılarından biri olan ülke, Asya genelindeki enerjiye aç pazarların tedarikini sağlıyor. Anthony Albanese liderliğindeki merkez sol hükümet, 2022’de göreve gelmesinden bu yana 36 yeni fosil yakıt projesini veya mevcut projelerin uzatılmasını onayladı.
COP31’in ev sahibi Türkiye de zirveye katılım sağlayacak. Yenilenebilir enerjiye yönelik artan yatırımlara rağmen Türkiye, kömür enerjisine olan ağır bağımlılığını sürdürüyor. COP31 Başkanı Murat Kurum geçen ay yaptığı açıklamada; emisyon kesintilerinin ekonomik büyüme pahasına yapılmaması gerektiğini belirterek, “Meseleyi sadece fosil yakıtlara indirgeyemeyiz” demişti.
Bir diğer katılımcı olan Norveç, servetini petrol ve gaz ihracatı üzerine inşa etti ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Avrupa için kilit bir tedarikçi haline geldi. Katılımcı listesinde ayrıca; her ikisi de dünyanın en büyük petrol üreticileri arasında yer alan Brezilya ve Meksika, Afrika’nın önde gelen petrol ihracatçılarından Angola, petrol üretimine henüz iki yıl önce başlayan Senegal ve hidrokarbonların hükümet gelirlerinin yaklaşık yarısını oluşturduğu Trinidad ve Tobago da bulunuyor. Vietnam, elektrik üretimi için kömüre büyük ölçüde bağımlı olmayı sürdürüyor; ancak yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmak amacıyla zengin uluslarla birlikte çalışıyor.
Beraber, küresel petrol üretiminin neredeyse yarısını karşılayan Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan ve Rusya gibi dünyanın en büyük fosil yakıt üreticileri ve tüketicilerinin konferansa katılmaması dikkat çekiyor. En büyük kömür üreticileri olan Çin ve Hindistan da mevcut katılımcı listesinde yer almıyor.
Katılımcılar arasında ayrıca Palau, Fiji ve Vanuatu gibi ada ülkeleri ile Sierra Leone dahil olmak üzere, fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan iklim krizine karşı son derece savunmasız olan uluslar da yer alıyor.
Santa Marta konferansının bağlayıcı taahhütlerden ziyade siyasi bir ivme kazandırması bekleniyor. Organizatörler, fosil yakıtlardan kademeli çıkışı ilerletmek amacıyla bir “gönüllüler koalisyonu” kurmayı hedefliyor.
Zirvenin sonuçlarının ayrıca, Brezilya’nın COP30 ekibi tarafından hazırlanan ve fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik gayriresmi bir yol haritasının sunulmasının beklendiği COP31’deki görüşmelere de ışık tutması bekleniyor.
Kaynak: İklim Haber