Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Sözcüsü ve Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan, 2 Mart 1994’te Demokrasi Partisi (DEP) milletvekillerinin gözaltına alınmasına yönelik sürecin araştırılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na önerge sundu. Doğan, bu olayların detaylı bir şekilde incelenmesini, sorumluların tespit edilmesini ve mağduriyetlerin giderilmesine yönelik önlemler alınmasını talep etti.
Önergede, 1994’teki tutuklamaların nedenlerinin ortaya konması ve benzer demokratik ihlallerin önlenmesi gerektiği ifade edildi. Gerekçede, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın insan haklarına saygılı ve adalet anlayışına dayalı bir cumhuriyet tanımına atıfta bulunuldu.
Doğan, önergesinin gerekçesinde şu noktalara değindi: Anayasa, devletin insan haklarına saygılı olmasını ve halk egemenliğini belirtmektedir. Devletin, cumhuriyet ve demokrasiyi koruma sorumluluğu vardır. Ancak tarihsel ve güncel durumlar, Kürt halkının seçilmiş temsilcilerinin haklarının sistematik bir şekilde ihlal edildiğini, demokratik yapıların baskı altında olduğunu göstermektedir. Bu, hem anayasa ihlali hem de sosyolojik ve tarihsel bir sorun teşkil eder. 1994 yılında halk tarafından seçilen Kürt siyasetçiler Leyla Zana, Orhan Doğan, Ahmet Türk, Hatip Dicle gibi isimler dokunulmazlıklarının kaldırılmasının ardından gözaltına alınmış, hapis cezalarıyla yargılanmıştır. Ayrıca, mensubu oldukları Halkın Emek Partisi (HEP) ve Demokrasi Partisi (DEP) Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmıştır. Orhan Doğan ve Hatip Dicle’nin TBMM çıkışında gözaltına alınması ise demokrasiye darbe olarak kayıtlara geçmiştir.
Önergede, Kürt halkının temsil hakları ihlalinin sebeplerinin araştırılması ve sorumluların belirlenmesi gerektiği vurgulanarak, bu tür uygulamaların önlenmesine yönelik mekanizmaların oluşturulmasının parlamento için önemli bir görev olduğu belirtildi. 1994-2026 yılları arasında seçilmiş bireylere, özellikle Kürt siyasetçilere yönelik gözaltı, tutuklama ve parti kapatma süreçlerinin ciddiyetle ele alınması gerektiğinin altı çizildi. Bu tür uygulamaların, demokratik ve insan haklarını koruma yükümlülüğünün bir gereği olduğu ifade edildi.