ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı başlatılan savaşta müttefiklerinden destek görmediğini belirterek, ülkesini NATO’dan çekmeyi ciddi biçimde değerlendirdiğini söyledi. İngiliz Telegraph gazetesine konuşan Trump, NATO’yu “kâğıttan kaplan” olarak nitelendirdi ve ABD’nin ittifaktaki varlığının artık yeniden değerlendirme aşamasını aştığını ifade etti.
Trump’ın açıklamaları, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim sürerken Washington ile Avrupalı müttefikler arasındaki görüş ayrılıklarını daha görünür hale getirdi.
Trump: “NATO’dan hiçbir zaman etkilenmedim”
Trump, NATO’dan çıkmayı düşünüp düşünmediği sorusuna, “Evet, bunun yeniden değerlendirme aşamasının ötesinde olduğunu söylemeliyim. NATO’dan hiçbir zaman etkilenmedim. Onların kâğıttan kaplan olduğunu her zaman biliyordum, bu arada Putin de bunu biliyor” yanıtını verdi.
Telegraph, haberi Trump’ın ittifaktan çekilmeyi “ciddi ciddi değerlendirdiği” vurgusuyla duyurdu. Bu açıklama, Trump’ın NATO’ya yönelik şimdiye kadarki en sert çıkışlarından biri olarak değerlendiriliyor.
İran savaşı sonrası müttefiklere tepki
Trump, NATO ortaklarının İran’da ABD’ye destek vermemesine tepki göstererek, “Biz otomatik olarak Avrupa’nın yanında Ukrayna’daydık. Ukrayna bizim sorunumuz değildi. Onlar ise bizim için İran’da orada değildi” dedi.
ABD Başkanı, özellikle Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması için gemi göndermeyen İngiltere’yi ve ABD savaş uçaklarına üslerini açmayan İspanya’yı eleştirdi.
Trump daha önce de boğazdaki petrol akışının sorumluluğunu “buraya ihtiyaç duyan ülkelere bırakabileceğini” söylemişti.
Rubio’dan NATO ilişkileri için gözden geçirme mesajı
Trump’ın açıklamalarından birkaç saat önce ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Fox News’e verdiği röportajda benzer mesajlar verdi.
Rubio, NATO’nun yalnızca Avrupa’nın çıkarına hizmet eden “tek yönlü” bir yapı haline geldiğini savundu ve İran savaşından sonra Washington’un NATO ile ilişkilerini gözden geçirmek zorunda kalacağını söyledi.
Almanya’dan asker çekme seçeneği masada
Telegraph’a konuşan kaynaklar, Trump yönetiminin Almanya’daki Amerikan askerlerinin çekilmesi dahil çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini aktardı.
Trump daha önce de Avrupa’daki askeri varlığı azaltma yönünde açıklamalar yapmış, ancak bunun Rusya’yı cesaretlendireceği yönündeki uyarılar sonrası geri adım atmıştı.
Arka plan
Trump yönetiminin NATO’ya yönelik eleştirileri yeni değil. Ancak İran savaşı sonrası destek beklentisinin karşılanmaması, Washington ile Avrupa arasındaki güven krizini daha görünür hale getirdi. Açıklamalar, ittifakın geleceği açısından kritik bir döneme işaret ediyor.