TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun ortak rapor taslağında, İmralı’da tutuklu bulunan Abdullah Öcalan’a yönelik “umut hakkı” beklentisinin dolaylı bir formülasyonla ele alınması bekleniyor. Raporda doğrudan bir yasal düzenleme yer almayacak, infaz rejimi ve insan hakları standartlarına atıf yapılacak.
TBMM Komisyonu’nun ortak rapor yazım sürecinde sona yaklaşıldı. Farklı partilerin sunduğu raporlar üzerinden yürütülen çalışmalar kapsamında 7–8 ana başlık belirlendi. Ortak raporun son halinin önümüzdeki günlerde komisyonda oylanarak TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanıyor.
Rapor üç ana bölümden oluşacak
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, koordinatörlerin hazırladığı taslak metnin partilere gönderildiğini belirterek, komisyonun 50 milletvekilinin katılımıyla oylama yapacağını açıkladı. Raporda giriş, sunum ve ana başlıklar olmak üzere üç bölüm yer alması bekleniyor.
Giriş bölümünü Kurtulmuş’un kaleme alacağı belirtilirken, sunum kısmında komisyonun kuruluş amacı, PKK’nin silah bırakma süreci ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin sürece ilişkin açıklamalarına yer verileceği ifade ediliyor.
“Umut hakkı” doğrudan yer almayacak
DW Türkçe’den Gülsen Solaker’in yaptığı habere göre, iktidar kanadından edinilen bilgilere göre ortak raporda “umut hakkı” ifadesi doğrudan kullanılmayacak. Bu başlığın özel bir düzenleme olarak değil, infaz rejimine ilişkin daha geniş bir çerçevede ele alınması planlanıyor.
Raporda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) içtihatlarına atıf yapılarak, ağırlaştırılmış müebbet dahil uzun süreli hapis cezalarında belirli bir sürenin ardından hükümlünün durumunun gözden geçirilmesine olanak tanıyan bir yaklaşımın vurgulanması bekleniyor. Bu dolaylı atıfla, denetimli serbestlik veya koşullu salıverilme ihtimalinin tartışma alanına girmesi öngörülüyor.
Partiler arasında yaklaşım farklılıkları sürüyor
Komisyon çalışmalarında partilerin ortaklaştığı noktanın, “kişinin umudunu tamamen ortadan kaldıran bir infaz rejiminin evrensel hukuk ilkeleriyle bağdaşmadığı” görüşü olduğu ifade ediliyor. Raporda, infaz sisteminin denetlenebilir, şeffaf ve insan hakları standartlarına uygun hale getirilmesine yönelik genel ilkeler yer alacak.
DEM Parti, umut hakkının raporda doğrudan yer almayacağı bilgisini doğrularken, dolaylı atıfların ardından gerekli yasal düzenlemeler için adım atılması beklentisini dile getirdi. CHP’li yetkililer ise Öcalan’a özel bir düzenlemeye karşı olduklarını, uluslararası sözleşmeler ve mevcut yasalar çerçevesinde herkes için eşit uygulama gerektiğini vurguladı.
Bağlam: “Umut hakkı” tartışması
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, 4 Şubat’taki toplantının ardından umut hakkı konusunda uzlaşma sağlandığını açıklamıştı. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ise tam mutabakat olmadığını belirterek, görüşmelerin sürdüğünü ifade etmişti. AKP Genel Başkan Vekili Mustafa Elitaş da komisyondan tek ses çıkmasının önemine dikkat çekmişti.
“Umut hakkı”, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilen hükümlülerin belirli süreler sonunda durumlarının yeniden değerlendirilmesini ve koşullu salıverilme ihtimalinin ele alınmasını kapsıyor.