Komeleya SOZ-DERê bi daxuyaniyekê bal kişand ser rewşa zimanê Kurdî û diyar kir ku astengiya herî mezin a li pêşiya ziman ne tenê polîtîkayên asîmîlasyonê, lê belê “xwebişaftina” di nav saziyên Kurdan de ye.
MÊRDÎN – Komeleya Lêkolînên Çand, Dîrok û Wêjeya Devkî (SOZ-DER), bi helkefta 21’ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanî daxuyaniyek belav kir. SOZ-DERê di daxuyaniya xwe de rexneyên tund li siyasetmedar û saziyên Kurd girtin û bang kir ku ziman ji çarçoveya sloganên vala bê derxistin.
‘Zimanê ku neyê axaftin ber bi mirinê ve diçe’
Di daxuyaniyê de hate destnîşankirin ku zimanê Kurdî sedsalek e di bin dorpêça polîtîkayên asîmîlasyonê de ye, lê hişyarî hate dayîn ku metirsiya herî mezin ji hundir ve tê. SOZ-DERê diyar kir ku zimanek çiqas kevnar be jî, heke di jiyana rojane de neyê axaftin û nivîsandin, windabûna wî neçar e.
Komeleyê di daxuyaniya xwe de bal kişand ser van xalên krîtîk:
• Xwebişaftin: Rehvedana zimanê serdest di nav sazî û siyasetmedarên Kurd de xetereyeke mezin e.
• Dûrtiya ji Sloganên Vala: Gotina “Ziman xeta sor e” têrê nake; divê ev yek di pratîkê de, di civîn û medyayê de bi axaftina Kurdî bê îsbatkirin.
• Derûniya Bindestiyê: Dîtina zimanê serdest wekî amûreke “bilindbûnê” xefikeke hişmendiyê ye ku divê civak jê rizgar bibe.
‘Êdî hincet nayên qebûlkirin’
SOZ-DERê destnîşan kir ku di serdema îro de îmkênên hînbûn û ragihandinê gelek in û êdî hincetên wekî “derfet tune ne” nayên qebûlkirin. Komeleyê bang li hemû partiyên siyasî û saziyên sivîl kir ku Kurdî bikin zimanê sereke yê xebatên xwe.
‘Ziman hebûna me ye’
Daxuyanî bi bangeke neteweyî bi dawî bû: “Heta ku em di nav xwe de Kurdî nekin zimanê sereke, em nikarin wê bi awayekî rast biparêzin. Zimanê me hebûna me ye, hebûna xwe biparêzin!”
SOZ-DERê di dawiyê de 21’ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê li hemû gelan pîroz kir û daxwaz kir ku xwedîderketina li ziman ne tenê bi daxwazan, lê bi “jiyandinê” pêk were.
Kaynak: Kurdi arşivleri – Nupel