Mücteba Hamaney İran’ın yeni lideri oldu. İran Uzmanlar Meclisi, ABD ve İsrail saldırılarında hayatını kaybeden Ali Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’in ülkenin üçüncü dini lideri (Rehber) olarak seçildiğini duyurdu. 28 Şubat’ta yaşanan saldırıların ardından olağanüstü toplanan meclis, yeni liderin “ezici oy çoğunluğuyla” belirlendiğini açıkladı.
Karar, İran’ın yarı resmi haber ajansları üzerinden yayımlanan resmi bildiriyle kamuoyuna duyuruldu. Bildiride seçim sürecinin savaş koşulları ve güvenlik tehditleri altında gerçekleştirildiği vurgulandı.
Savaş koşullarında olağanüstü toplantı
Uzmanlar Meclisi tarafından yayımlanan bildiride, seçim sürecinin ağır güvenlik riskleri altında yürütüldüğü belirtildi. Meclis sekreterliğinin bombalandığı ve bazı personelin hayatını kaybettiği ifade edildi.
Bildiride şu ifadeler yer aldı:
“İslam İnkılabı Rehberi’nin şehadet haberinin ardından; şiddetli savaş koşullarına ve düşmanın doğrudan tehditlerine rağmen anayasal görevimizi yerine getirdik. Ülkenin dört bir yanındaki temsilcilerimizle koordinasyon sağlayarak liderlik boşluğu oluşmaması için olağanüstü toplandık.”
Uzmanlar Meclisi: Mücteba Hamaney üçüncü lider
Meclis açıklamasında, sürecin İran Anayasası’nın 108 ve 111. maddelerine dayanılarak yürütüldüğü ifade edildi. Yapılan oylama sonucunda Mücteba Hamaney’in İran İslam Cumhuriyeti’nin yeni dini lideri olarak seçildiği bildirildi.
Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Yürütülen titiz incelemeler sonucunda gerçekleştirilen oturumda Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney, üyelerin kesin oylarıyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak belirlenmiştir.”
Halk ve elit kesimlere beyat çağrısı
Uzmanlar Meclisi bildirinin sonunda İran halkına, akademik çevrelere ve dini kurumlara yeni lider etrafında birlik çağrısı yaptı. Açıklamada, Ali Hamaney’in ölümünün ardından kurulan geçici liderlik mekanizmasına da teşekkür edildi.
Meclis, toplumun tüm kesimlerini yeni lider için “beyat etmeye” ve velayet ekseninde birlik içinde hareket etmeye davet etti.
İran’da liderlik tarihi
İran’da dini liderlik makamı, 1979’daki İran İslam Devrimi sonrasında oluşturuldu. Devrimin kurucusu Ruhullah Humeyni ilk rehber olarak görev yaptı. Humeyni’nin 1989’daki ölümünün ardından Ali Hamaney lider seçilmiş ve 2026 yılına kadar görevde kalmıştı.
Mücteba Hamaney’in seçilmesiyle birlikte İran tarihinde üçüncü kez dini lider değişimi gerçekleşmiş oldu.
Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Mücteba’nın liderliğini kabul etmeyeceğiz” açıklaması ve İsrail ordusunun yeni liderin “meşru hedef” olabileceğini söylemesinin ardından geldi. Kararın bölgedeki askeri ve siyasi dengeleri nasıl etkileyeceği tartışılıyor.