Rojnameya Newroz – İsrail’in Lübnan saldırıları sonucu 254 ölü, ateşkes tehlikede, boğaz kapandı. ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes anlaşmasının duyurulmasından saatler sonra İsrail’in Lübnan’a düzenlediği yoğun saldırılarda 254 sivil hayatını kaybetti, bin 100’den fazla kişi yaralandı. İran, ateşkesin en önemli şartlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı yeniden geçişlere kapatırken, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan “Ellerimiz tetikte” uyarısı yaptı. İsrail ise ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını savunarak saldırılarını sürdürüyor. Litani Nehri’nin güneyi “Lübnan’dan koparıldı” açıklaması yapıldı.
Litani’nin güneyi Lübnan’dan koptu: 254 sivil hayatını kaybetti
İsrail, ABD-İran ateşkesinin duyurulduğu 8 Nisan’da Lübnan’a en yoğun bombardımanını gerçekleştirdi. Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, saldırılarda çoğu sivil 254 kişi öldü, bin 100’den fazla kişi yaralandı. Lübnanlı bir güvenlik kaynağı, İsrail’in Litani Nehri üzerinde Lübnan’ın güneyini ülkenin geri kalanına bağlayan son köprüyü de vurduğunu söyledi. İsrailli bir askeri sözcü, Litani’nin güneyindeki bölgenin “Lübnan’dan koparıldığını” açıkladı.
Başkent Beyrut’un da peş peşe hedef alındığı saldırılarda hastaneler ve elektrik santralleri vuruldu. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, saldırıları “barbarca” ve “katliam” olarak nitelendirirken, ülkede ulusal yas ilan edildi. Hizbullah’a yakın kaynaklar, ateşkes duyurusu üzerine grubun Çarşamba sabahı İsrail’e saldırıları durdurduğunu bildirdi.
İran: ‘Lübnan’a saldırılar ateşkesi ihlal ediyor, elimiz tetikte’
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ateşkesi “açıkça ihlal ettiğini” söyledi. Pezeşkiyan, X’teki paylaşımında “Bu tür eylemler aldatma ve uyumsuzluk sinyali veriyor ve müzakereleri anlamsız kılıyor. Ellerimiz tetikte olacak” ifadelerini kullandı. Ülkesinin “Lübnanlı kardeşlerini asla terk etmeyeceğini” de vurguladı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İsrail’in Lübnan saldırıları, İran hava sahasına giren bir İHA ve uranyum zenginleştirme hakkının reddedilmesini ateşkesin üç ihlali olarak sıraladı. Kalibaf, bu koşullarda ikili bir ateşkes ya da müzakerelerin “mantıksız” olduğunu belirtti.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatipzade, BBC’ye verdiği mülakatta ABD’nin savaş mı barış mı istediğine “karar vermesi” gerektiğini belirterek, anlaşmanın Lübnan’ı da kapsadığını ve İran ile müttefiklerinin “ateşkes kabul etmeye” hazır olduğunu söyledi.
Hürmüz Boğazı yeniden kapandı
İran, Lübnan’a yönelik saldırılar nedeniyle ateşkesin ilan edildiği gün yeniden geçişlere açtığı Hürmüz Boğazı’nı tekrar kapattı. Bu, anlaşmanın en önemli şartlarından biriydi. İran medyası, boğazın kapatılmasının İsrail’in Lübnan’da Hizbullah hedeflerine yönelik saldırılarına yanıt olduğunu bildirdi.
Trump: ‘Gerçek anlaşma uygulanana kadar ABD askerleri kalacak’
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ABD savaş gemileri ve askerlerinin “gerçek anlaşmaya tam uyum sağlanana kadar” İran çevresinde kalmaya devam edeceğini belirtti. Trump, “Herhangi bir nedenle bu gerçekleşmezse, o zaman ‘ateş başlar’ ve bu, daha önce hiç görülmemiş ölçüde büyük olacak” ifadelerini kullandı. Ayrıca “Nükleer silah yok ve Hürmüz Boğazı açık ve güvenli olacak” dedi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, boğazın kapatılmasını “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirirken, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance Lübnan konusunun “bir yanlış anlama olabileceğini” söyledi.
İsrail ne yapmaya çalışıyor? Litani’nin güneyinde tampon bölge hedefi
İsrail, ABD ile İran arasındaki ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını savunarak saldırılarını sürdürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, “Ülkenin kuzeyinde yaşayanların tam güvenliğini yeniden sağlayana kadar Hizbullah’ı gerekli görülen her yerde vurmaya devam edeceğiz” dedi.
İsrail uzmanlarına göre İsrail’in Lübnan’da üç stratejik hedefi bulunuyor: Hizbullah’ın askeri kapasitesini uzun vadede zayıflatmak veya yok etmek, kuzeyindeki tahliye edilen nüfusun evlerine dönüşünü sağlamak ve İran’ın bölgesel müttefik ağını zayıflatmak. Berlin merkezli düşünce kuruluşu SWP’den Peter Lintl, İsrail’in “güneyde bir tampon bölge oluşturmaya ve orada Hizbullah’ın mevzilerini ele geçirmeye” çalıştığını belirtiyor.
Dünyadan Lübnan’ın ateşkese dahil edilmesi çağrısı
Avrupa Birliği, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Japonya’dan oluşan ülkeler ortak açıklamayla ateşkesin Lübnan’da da uygulanması gerektiğini vurguladı. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Lübnan’ın ateşkese “acilen dahil edilmesi” gerektiğini söylerken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron saldırıların “ateşkesin devamlılığına doğrudan tehdit” oluşturduğunu belirtti.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İsrail’in saldırılarının iki haftalık ateşkese “ciddi risk” oluşturduğunu söyledi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı da “İsrail’in Lübnan’a yönelik yoğunlaşan ve çok sayıda can kaybına yol açan saldırılarını en güçlü biçimde kınıyoruz” açıklamasında bulundu.