İran savaşının 18. günü: Süleymani öldürüldü. İran ile ABD – İsrail arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın 18. gününde çatışmalar bölge geneline yayılırken, İran Devrim Muhafızları Besic güçleri komutanı Gulam Rıza Süleymani’nin öldüğünü doğruladı; Lübnan’da can kaybı 912’ye yükseldi, Körfez ülkeleri ve Irak’ta saldırılar sürdü, ABD ve müttefikleri arasında gerilim derinleşti.
İran Devrim Muhafızları’na bağlı Sepah ajansı, Besic paramiliter güçlerinin komutanı Gulam Rıza Süleymani’nin yaşamını yitirdiğini açıkladı. İsrail, Süleymani’yi hava saldırısıyla öldürdüğünü duyurmuştu. Gün boyunca İran’dan resmi teyit gelmezken akşam saatlerinde ölüm doğrulandı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise aynı saldırıda İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani’nin de öldürüldüğünü iddia etti. Tahran yönetimi bu iddiaya ilişkin açıklama yapmadı.
İran devlet televizyonu IRINN, Süleymani’ye ait olduğu belirtilen bir mesaj yayımladı. Mesajda, hayatını kaybeden İranlı askerler için Tahran’da yapılacak cenaze törenine çağrı yer aldı. Ancak Süleymani kamuoyunda canlı olarak görülmedi.
Bölgesel saldırılar ve artan sivil kayıplar
Savaşın 18. gününde İsrail, Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta Kafaat ve Haret Hreik mahallelerini hedef aldı. Nebatiye bölgesinde de hava saldırıları düzenlendi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart’tan bu yana ölü sayısının 912’ye, yaralı sayısının ise 2 bin 221’e çıktığını açıkladı. Son 24 saatte 26 kişi yaşamını yitirdi.
Körfez hattında da çatışmalar yoğunlaştı. Birleşik Arap Emirlikleri, bir gün içinde 45 insansız hava aracı ve 10 balistik füze saldırısını engellediğini duyurdu. Düşen enkaz sonucu bir sivil hayatını kaybetti. Savaşın başından bu yana ülkede 8 kişinin öldüğü bildirildi.
Bahreyn yönetimi, İran’dan yeni İHA saldırıları geldiğini açıkladı. Irak’ın başkenti Bağdat’ta ise ABD Büyükelçiliği’ne yönelik İHA ve roket saldırıları düzenlendi. Güvenlik kaynakları, hava savunma sistemlerinin saldırıları büyük ölçüde engellediğini aktardı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, yaklaşık 200 Ukraynalı anti-drone uzmanının Körfez ülkelerinde görev yaptığını açıkladı. Bu ekiplerin İran yapımı Şahid dronlarına karşı savunma desteği verdiği belirtildi.
ABD ve müttefikleri arasında gerilim
ABD Başkanı Donald Trump, savaşın seyrine ilişkin yaptığı açıklamada İran’dan “henüz ayrılmaya hazır olmadıklarını” söyledi. Trump, NATO müttefiklerinin askeri destek vermemesine tepki gösterdi ve “kimsenin yardımına ihtiyaç duymadıklarını” ifade etti.
ABD içinde de çatlaklar derinleşti. Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent, savaşa karşı çıktığı gerekçesiyle istifa etti. Kent, savaşın İsrail ve ABD içindeki lobilerin baskısıyla başlatıldığını savundu.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise İran’ı uluslararası alanda izole etmek için diplomatik girişimlerini artırdı. Çok sayıda ülkeye İran Devrim Muhafızları ve Hizbullah’ın “terör listesine alınması” yönünde baskı yapıldı.
Avrupa cephesinde de ton değişti. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, savaşın uzamasına karşı çıkarak askeri çözüm yerine siyasi çözüm çağrısı yaptı. Berlin yönetimi, NATO’nun bu savaşta yer almaması gerektiğini açıkladı.
İnsani kriz derinleşiyor
Uluslararası Kızılhaç, İran’daki sivillerin “ağır bir bedel ödediğini” duyurdu. Tahran’da günlük yaşamın ciddi biçimde sarsıldığı, hastaneler ve okulların zarar gördüğü bildirildi.
Birleşmiş Milletler, savaşın yaz aylarına kadar sürmesi halinde dünya genelinde 45 milyon kişinin daha akut açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Mevcut durumda 319 milyon kişinin gıda güvensizliği yaşadığı belirtildi.
Çin, İran, Irak, Lübnan ve Ürdün’e insani yardım teklif ettiğini açıkladı.
Siyasal ve askeri dengeler değişiyor
İsrail Başbakanı Netanyahu, İran’daki hedeflere yönelik saldırıların sürdüğünü belirterek “İran halkına rejimi değiştirme fırsatı vermek istiyoruz” dedi. Bu açıklama, savaşın yalnızca askeri değil siyasal hedefler içerdiğini ortaya koydu.
Türkiye’den de açıklama geldi. AKP Sözcüsü Ömer Çelik, İsrail’in saldırılarını “gayrimeşru” olarak nitelendirdi ve bölgedeki gerilimin büyüdüğüne dikkat çekti.
Öte yandan Arnavutluk, İran Devrim Muhafızları’nı terör örgütü ilan etti. Bu karar, İran’a yönelik uluslararası baskının genişlediğini gösterdi.
Arka Plan
İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları 28 Şubat’ta başladı. Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, enerji akışını etkiledi ve küresel piyasalarda dalgalanma yarattı. Savaşın ilerleyen günlerinde çatışmalar Lübnan, Irak ve Körfez ülkelerine yayıldı. Bölgesel savaş riski her geçen gün arttı.