ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan İran savaşı 10. gününe girerken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’e “tam destek” mesajı verdi. Bölgedeki çatışmalar sürerken can kaybı 11 ülkede en az bin 675’e yükseldi. Petrol fiyatları savaşın etkisiyle 120 dolar sınırına yaklaşırken, Ortadoğu ve Doğu Akdeniz’de askeri ve siyasi gerilim de tırmanıyor.
Rusya lideri Putin, ABD-İsrail saldırılarında öldürülen İran’ın eski dini lideri Ali Hamaney’in yerine seçilen Mücteba Hamaney’e gönderdiği mesajda Moskova’nın Tahran’la dayanışmasını sürdüreceğini söyledi. Putin, “Rusya güvenilir bir ortak olmuştur, olmaya da devam edecektir” diyerek İran’a verilen desteği vurguladı.
Savaşın bilançosu büyüyor
Çatışmaların başlamasından bu yana 11 ülkede en az bin 675 kişi hayatını kaybetti. İran’da resmi açıklamalara göre asker ve siviller dahil bin 230 kişi yaşamını yitirdi. İran’ın Minab kentinde bir ilkokula düzenlenen füze saldırısında 175 kız öğrencinin öldüğü bildirildi.
İsrail’de Kudüs yakınlarındaki Beit Şemeş’e yönelik saldırıda dokuz sivil hayatını kaybederken Lübnan’ın güneyinde iki İsrail askeri öldü. Lübnan’da ise İsrail hava saldırılarında en az 394 kişi hayatını kaybetti; ölenlerin 83’ünün çocuk olduğu açıklandı.
ABD Merkez Komutanlığı İran saldırılarında yedi Amerikan askerinin öldüğünü duyurdu. Kuveyt, Bahreyn, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Suriye ve Irak’ta da çatışmalarla bağlantılı ölümler bildirildi.
Petrol fiyatları ve bölgesel gerilim
Savaşın enerji piyasalarına etkisi de büyüyor. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla yükselen petrol fiyatları haftanın ilk işlem gününde 120 dolar sınırına yaklaştı.
Brent petrolün varil fiyatı 119,50 dolara kadar yükseldikten sonra gerileyerek yaklaşık 108 dolar seviyesinde işlem gördü. Batı Teksas tipi petrolün fiyatı ise 119 doların üzerine çıktıktan sonra 105 dolar civarına düştü.
Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın aksaması ve bazı ülkelerin üretimi azaltması fiyatların yükselmesinde etkili oldu. Analistler İran’da yeni dini lider seçiminin de savaşın sürebileceği beklentisini güçlendirdiğini belirtiyor.
Bölgesel siyasi ve askeri gelişmeler
Savaşın bölgesel etkileri siyasi kararları da etkiliyor. Lübnan’da Mayıs 2026’da yapılması planlanan genel seçimler savaş nedeniyle 2028’e ertelendi. Lübnan Meclisi’nin görev süresi de iki yıl uzatıldı.
ABD yönetimi ise Adana’daki konsolosluk personeline güvenlik uyarısı yaptı. Washington, gerekli olmayan personelin bölgeden ayrılmasını isterken Türkiye’nin güneydoğusunda bulunan Amerikan vatandaşlarına da bölgeyi terk etmeleri çağrısında bulundu.
Türkiye Milli Savunma Bakanlığı da Doğu Akdeniz’deki gelişmeler nedeniyle Kuzey Kıbrıs’a altı adet F-16 savaş uçağı ve hava savunma sistemlerinin konuşlandırıldığını açıkladı.
İran’dan diasporaya uyarı
Tahran yönetimi ise yurt dışındaki İranlılara yönelik sert bir uyarı yayımladı. İran Başsavcılığı, ABD ve İsrail’e destek açıklaması yapan diasporadaki İranlıların mal varlıklarına el konulabileceğini ve hukuki yaptırımlarla karşılaşabileceklerini duyurdu.
İran hükümeti verilerine göre yaklaşık 5 milyon İranlı yurt dışında yaşıyor. İran basını ise bu sayının 10 milyona kadar ulaştığını aktarıyor.
Arka plan
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonu 28 Şubat’ta başladı. Saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından yerine oğlu Mücteba Hamaney seçildi. Bu gelişme İran’da siyasi güç dengesini yeniden şekillendirirken savaşın bölgesel etkileri de hızla büyüyor.