İran protestolarında öldürülen göstericiler: BM teyitlerine dayalı BBC Verify araştırmasına göre, İran’da hükümet karşıtı protestolar sırasında öldürülen en az 326 göstericiye ait yüzlerce fotoğraf BBC’ye sızdırıldı. Fotoğraflar, güvenlik güçlerinin uyguladığı şiddetin boyutunu ve can kayıplarının yaygınlığını ortaya koyuyor.
BBC Verify, Aralık sonunda başlayarak İran geneline yayılan protestolar sırasında yaşamını yitiren göstericilere ait Kehrizek Adli Tıp Merkezi’nde çekilmiş 392 fotoğrafı inceledi. İncelemede, en az 18’i kadın olmak üzere 326 kişinin kimliği tespit edildi. Fotoğraflarda, darp, ateşli silah yaraları ve ağır travma izleri dikkat çekti.
Kehrizek Adli Tıp Merkezi’ndeki görüntüler
Sızdırılan fotoğraflar, Tahran’ın güneyindeki Kehrizek Adli Tıp Merkezi’nde çekildi. Kaynaklara göre morgda sergilenen fotoğraflar, ailelerin kaybettikleri yakınlarını teşhis edebilmesi için kullanıldı. Birçok kurbanın yüzlerinin tanınamayacak kadar tahrip olduğu, bazılarının ise kimliksiz şekilde kayda geçirildiği bildirildi.
Fotoğrafların büyük bölümünde, ceset torbalarının üzerinde yalnızca ölüm tarihi ya da kimlik numarası yer aldı. 9 Ocak tarihli etiketlerin yoğunluğu, bu gecenin protestoların en ölümcül günlerinden biri olduğuna işaret ediyor.
İnternet karartması ve bilgi akışının engellenmesi
BBC Verify, İran yönetiminin uyguladığı internet kısıtlamalarının, sahadaki ölümlerin ve güvenlik güçlerinin müdahalelerinin belgelenmesini zorlaştırdığını vurguladı. Üç haftayı aşan internet karartmasına rağmen, bazı görsellerin Starlink ve komşu ülke ağları üzerinden dışarı sızdırıldığı belirtildi.
Yetkililer binlerce kişinin yaşamını yitirdiğini kabul ederken, sorumluluğu “dış güçler” olarak tanımladıkları aktörlere yükledi.
Gerçek ölü sayısı binleri bulabilir
BBC Verify kaynakları, morgda görülen ölü sayısının resmi tespitlerin çok üzerinde olabileceğini belirtiyor. Tanık ifadelerine göre, 12–13 yaşlarındaki çocuklardan 60 yaş üstü kişilere kadar farklı yaş gruplarından çok sayıda kişi hayatını kaybetti. HRANA verilerine göre protestolarda ölenlerin sayısı 4 bini aşmış olabilir.