İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülke genelinde 186 kente yayılan ve yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği İran protestoları sürerken ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarına yanıt verdi. Arakçi, İran’ın hem savaşa hem de diyaloğa hazır olduğunu belirterek, ülkedeki durumun “tamamen kontrol altında” olduğunu savundu.
2025’in son haftasında başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan hükümet karşıtı gösteriler, İran ile ABD arasında tansiyonu yeniden yükseltti. ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetiminin Washington ile müzakere etmek istediğini ileri sürerken, Tahran’dan gelen açıklamalar bu sürecin dış baskı ve tehditlerle yürütülemeyeceği yönünde oldu.
Arakçi: Dış müdahale için bahane yaratılıyor
İran Dışişleri Bakanı Arakçi, Trump’ın olası bir ABD askeri müdahalesine ilişkin sözlerinin, ülkedeki protestoların şiddetlenmesinde etkili olduğunu öne sürdü. Gösterilerin bilinçli olarak dış müdahaleye zemin hazırlamak amacıyla kullanıldığını savunan Arakçi, “İran, savaşa da diyaloğa da hazırdır. Ancak tehdit altında müzakere olmaz” mesajı verdi.
Arakçi ayrıca, güvenlik koşullarına bağlı olarak internet erişiminin kademeli biçimde yeniden açılacağını ve bu sürecin güvenlik birimleriyle koordinasyon içinde yürütüleceğini açıkladı.
Trump: İran aradı, müzakere istiyor
ABD Başkanı Trump ise Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın müzakere etmek istediğini öne sürdü. Trump, olası bir görüşme için hazırlık yapıldığını belirtirken, protestoların gidişatına bağlı olarak ABD’nin “önceden harekete geçmek zorunda kalabileceğini” söyledi.
Trump ayrıca, İran’da internetin büyük ölçüde kesilmesi nedeniyle göstericilere Starlink üzerinden uydu interneti sağlanması seçeneğini değerlendirdiklerini açıkladı. Bu kapsamda SpaceX’in sahibi Elon Musk ile görüşeceğini duyurdu.
İnternet kesintileri ve iletişim ablukası
İran yönetimi, protestoların başlamasının ardından internet ve telefon erişimini ciddi biçimde kısıtladı. Amaç, protestocuların örgütlenmesini zorlaştırmak ve görüntülerin ülke dışına çıkmasını engellemek olarak değerlendiriliyor. Buna karşılık ABD yönetiminin iletişim kanallarını destekleme planları, Tahran tarafından doğrudan müdahale olarak yorumlanıyor.
Can kaybı artıyor, tablo ağırlaşıyor
ABD merkezli insan hakları izleme ağı HRANA’ya göre protestolar 186 kente yayılmış durumda. HRANA, 483’ü gösterici olmak üzere toplam can kaybının 544’e ulaştığını, aralarında çocukların da bulunduğunu ve yaklaşık 10 bin 700 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Bu veriler bağımsız kaynaklarca doğrulanabilmiş değil.
BBC’nin Tahran’daki bir kaynağa dayandırdığı haberde ise kentte durumun “çok kötü” olduğu, güvenlik güçlerinin gerçek mermi kullandığı ve sokaklarda yoğun şiddet yaşandığı iddia edildi.
Tahran’dan sert suçlama
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da protestolara ilişkin sert açıklamalarda bulundu. Kalibaf, göstericileri ABD’nin askeri müdahalesine zemin hazırlamakla suçladı ve “Ülkenin savunucuları düşmanları yok edecektir” ifadelerini kullandı.
ABD basınına göre Trump yönetimi, İran’a yönelik askeri seçenek de dahil olmak üzere çeşitli senaryoları masaya yatırmaya hazırlanıyor. Wall Street Journal, bu hafta üst düzey bir toplantıda siber saldırılar, yeni yaptırımlar ve olası askeri hamlelerin değerlendirileceğini yazdı. Ancak toplantıdan kesin bir karar çıkması beklenmiyor.