ABD-İsrail-İran savaşı 16. gününde: ABD, İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş 16. gününe girerken çatışmalar İran’dan Körfez’e, İsrail’den Irak ve Kuveyt’e kadar geniş bir coğrafyaya yayıldı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın anlaşma yapmak istediğini ancak şartların “henüz yeterince iyi olmadığını” söyleyerek müzakereye hazır olmadığını açıkladı. Aynı gün İsrail İran’daki askeri hedeflere yeni saldırılar düzenledi, İran ise İsrail ve Körfez ülkelerine yönelik füze ve İHA saldırılarını sürdürdü.
Savaşın 16. gününde enerji hatları, petrol tesisleri ve askeri üsler hedef alınırken, bölgesel ekonomik kriz de derinleşti. Irak petrol ihracatının tamamen durduğunu açıkladı, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz küresel enerji piyasasını sarsmaya devam etti.
Trump: “Şartlar yeterince iyi değil”
ABD Başkanı Donald Trump, NBC News’e verdiği röportajda İran’ın bir anlaşma yapmak istediğini söyledi ancak Washington yönetiminin şu aşamada buna hazır olmadığını belirtti.
Trump, “İran anlaşma yapmak istiyor ama şartlar henüz yeterince iyi değil” dedi. Olası bir anlaşmanın İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmesini içerebileceğini belirten Trump, şartların ayrıntısını açıklamayı reddetti.
Aynı röportajda Trump, ABD’nin İran’ın petrol ihracatı açısından kritik merkezlerinden biri olan Harg Adası’nı “tamamen yok ettiğini” iddia ederek saldırıların devam edebileceği mesajını verdi.
Trump ayrıca dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı için Çin, Fransa ve İngiltere’ye savaş gemisi gönderme çağrısı yaptı ve boğazın “bir şekilde yeniden açılacağını” söyledi.
İsrail saldırıları genişletti, İran karşılık veriyor
İsrail ordusu, İran’ın batı ve orta bölgelerinde yer alan askeri altyapıya yönelik saldırıların kapsamını genişlettiğini açıkladı. İsrail Hava Kuvvetleri özellikle Hemedan kentindeki Devrim Muhafızları ve Besic güçlerine ait karargâhları hedef alan operasyonlar düzenledi.
İran ise İsrail’e yönelik yeni füze ve insansız hava aracı saldırıları gerçekleştirdi. İsrail ordusu, son dokuz saat içinde İran’dan gelen beşinci saldırı dalgasını tespit ettiğini duyurdu.
Saldırılarda Tel Aviv yakınlarındaki Holon kentinde bazı binalar hasar gördü. İsrail Sağlık Bakanlığı son 24 saatte 108 kişinin yaralanarak hastanelere kaldırıldığını açıkladı.
Körfez ve bölge ülkeleri de hedefte
Savaş yalnızca İran ve İsrail arasında kalmadı. İran’dan fırlatılan füzeler ve İHA’lar Körfez ülkelerini de hedef aldı.
Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı, savaşın başlangıcından bu yana 298 balistik füze, 15 seyir füzesi ve 1606 insansız hava aracının engellendiğini açıkladı. Bu saldırılarda altı kişinin hayatını kaybettiği, 142 kişinin yaralandığı bildirildi.
Kuveyt Savunma Bakanlığı da son 24 saatte ülkenin 14 İHA ile hedef alındığını, bunlardan sekizinin düşürüldüğünü açıkladı. Düşen parçalar nedeniyle bazı askeri tesislerde hasar oluştu ve üç asker hafif yaralandı.
Ayrıca Kuveyt’te bulunan Ali Al Salem Air Base adlı ABD-İtalya ortak askeri üssü de bir İHA saldırısının hedefi oldu. İtalya Genelkurmay Başkanı Luciano Portolano, saldırıda bir insansız hava aracının bulunduğu sığınağın vurulduğunu ancak personel kaybı yaşanmadığını açıkladı.
Hürmüz Boğazı krizi küresel enerji piyasasını sarstı
Savaşın en kritik başlıklarından biri enerji hatları oldu. İran’ın fiilen kapattığı Hürmüz Boğazı küresel petrol piyasasında büyük sarsıntı yarattı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, boğazın yalnızca İran’ın “düşmanlarına ait” gemilere kapalı olduğunu söyledi. Arakçi ayrıca güvenli geçiş konusunda görüşmek isteyen ülkelerle diyaloğa açık olduklarını belirtti.
Ancak bazı gemilerin saldırıya uğradığı bildirildi. Tayland bayraklı bir ticari geminin boğazdan geçiş sırasında vurulduğu iddia edildi. İran’ın geçiş yoluna deniz mayınları döşemiş olabileceğine dair endişeler de gündeme geldi.
Irak petrol ihracatı durdu
Savaşın enerji etkisi Irak’ta da hissedildi. Irak Petrol Bakanı Hayan Abdulgani, ülkenin petrol ihracatının tamamen durduğunu açıkladı.
Irak daha önce günde 3,4 milyon varilden fazla petrol ihraç ederken üretim günlük 1,5 milyon varile kadar geriledi. Bu üretimin tamamı rafineriler ve elektrik santralleri için iç tüketimde kullanılıyor.
Bağdat yönetimi krizi aşmak için Kürdistan Bölgesi’ne günlük 250 ila 300 bin varillik petrol ihracatı teklif ettiğini ancak henüz olumlu yanıt alamadığını duyurdu.
Kürdistan Bölgesi Doğal Kaynaklar Bakanlığı ise petrol ihracatının durmasının nedeni olarak petrol ve gaz sahalarına yönelik milis saldırılarını gösterdi. Bakanlık, bazı silahlı grupların Bağdat tarafından finanse edildiğini ileri sürdü.
Tahran’da hasar, yüzlerce gözaltı
İran’ın başkenti Tahran’da saldırıların ardından birçok binada hasar oluştu. Kentte enkaz kaldırma çalışmaları sürüyor.
İran polisi ise savaşın başlangıcından bu yana “casusluk” suçlamasıyla 500 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan, bu kişilerden 250’sinin İsrail ve ABD’ye istihbarat sağlamakla suçlandığını söyledi.
Diplomatik temaslar sürüyor
Savaş sürerken diplomatik temaslar da devam ediyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron telefon görüşmesi yaparak bölgedeki son gelişmeleri ele aldı.
Ancak İran yönetimi ateşkes ya da müzakere talebinde bulunmadığını açıkladı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Bu savaş ABD’nin tercihidir, biz meşru müdafaamızı sürdürüyoruz” dedi.
İranlı yetkililer ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısının 1348’i, yaralı sayısının ise 17 bini aştığını açıkladı.